ویژگی ها و شاخصه های نظام آموزشی امام صادق(ع)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه الزهرا

2 کارشناسی ارشد تاریخ و تمدن اسلامی

چکیده

وجود انحرافات فرهنگی و بدعت های دینی در عصر امویان لزوم بازنگری در فرهنگ اسلامی، بویژه فرهنگ مذهب تشیع را فزونی بخشیده بود. مناسب ترین شرایط فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مختص عصر امامینصادقین است که فرصتی مناسب را برای انجام فعالیت های فرهنگی فراهم آورد. امام صادق(ع) از بسترها و زمینه های موجود عصر خویش بهره جست و توانست با انجام فعالیت های فرهنگی گسترده، نظام فرهنگی جامعه شیعه را طراحی و مدیریت نماید. از محورهای مهم فعالیت آن حضرت، طراحی نظام آموزشی منسجم است که مولفه های ویژه ای را به خود اختصاص داده است. نظام آموزشی امام صادق(ع) می تواند الگوی مناسبی برای ساماندهی نظام آموزشی جامعه اسلامی باشد. از این رو شناخت و معرفی ویژگی ها و شاخصه های نظام آموزشی امام صادق(ع) ضروری به نظر می رسد. هدف مقاله حاضر پاسخ به این پرسش است که: مهم ترین ویژگی ها و شاخصه های نظام آموزشی امام صادق(ع) چه بود؟ با بررسی منابع و گردآوری اطلاعات لازم و پردازش آنها به شیوه توصیفی- تحلیلی نتایج ذیل:
خدامحوری، عقلانیت، فرامذهبی، پژوهش محوری، تخصص گرایی و تنوع در آموزش به دست آمده است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم

ابلاغ، عنایت الله (بی تا) ‌الامام الاعظم ابوحنیفه المتکلم. امارات متحده عربی: المجلس الاعلی للشئون الاسلامیه.

 احسائی، ابن ابی جمهور (1405ق) عوالی اللئالی. قم: انتشارات سیدالشهداء.

 آلعلی، نورالدین (1420) الإمام الصادق کما عرفه علماالغرب. بیروت: انتشارات دارالفکر.

 انوری، حسن (1382) فرهنگ بزرگ سخن. تهران: انتشارات سخن.

جابربن حیان (1427ق) رسائل جابر بن حیان. چاپ اول. بیروت: دارالکتب العلمیه.

حرالعاملی، محمدبن الحسن (1414 ق) وسائل الشیعه. قم: موسسه آلالبیت لاحیاءالتراث.

حیدر، اسد (1390 ق) الامام الصادق و المذاهب الاربعه. بیروت: انتشارات دار الکتب العربی.

دخیل، علی محمد (1415 ق) ائمتنا. بیروت: انتشارات دارالمرتضی.

سید امیر علی (1967 م) مختصر تاریخ العرب. بیروت: دارالعلمللملایین.

شهرستانی، محمد بن عبدالکریم (1425 ق) الملل و النحل. چاپ اول. بیروت: المکتب ها لعصریه.

صدوق، محمدبن علی (1412 ق) بنبابویه، منلا یحضرها لفقیه. قم: انتشارات جامعه مدرسین.

صدوق، محمدبن علی بن بابویه (1403 ق) الخصال. قم: انتشارات جامعه مدرسین.

                                         (1362 ش)  امالی. قم: انتشارات کتابخانه اسلامیه.

                                         (2009 م) التوحید. بیروت: دارمکتب ها لهلال، چاپاول.

طبری، عمادالدین  (1383 ق) بشارها لمصطفی. النجف الاشرف: انتشارات کتابخانه حیدریه.

طبرسی، احمد بن ابیطالب (1403 ق) احتجاج. مشهد مقدس: نشرمرتضی.

طبرسی، الفضل بن الحسن ( بی تا)  ّاعلام الوری باعلام الهدی. تهران: انتشارات دار الکتب الاسلامیه.

طوسی، محمد بن حسن (1365 ش) تهذیب الاحکام. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

                                (بی تا)  الفهرست. النجف. الاشرف: انتشارات المکتبه المرتضویه.

طوسی، محمد بن حسن (1390 ق)  استبصار. تهران: دار الکتبالاسلامیه.

 قاضی نعمان بن محمد (1412 ق) شرح الاخبار فی فضائل ائمه الاطهار. قم: النشرالاسلامی.

کشی محمدبن عمر (1348 ش) رجال. مشهد مقدس: انتشارات دانشگاه مشهد.

کلینی، محمدبن یعقوب (1418 ق)  اصول الکافی. چاپ اول. تهران: دارالاسوه للطباعه والنشر.

                              (1363 ش) الروضه من الکافی. چاپ چهارم. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

مجلسی، محمد باقر (1403 ق) بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار ائمه الاطهار. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.

نجاشی، احمد بن علی (1413 ق) رجال. تحقیق سید موسی شبیری زنجانی. قم: موسسه النشر اسلامی.