قراردادهای مشارکت تجاری در دورة ایلامی قدیم

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران

چکیده

نوشته های باقی مانده از دورة هزار سالة ایلامی قدیم، از حدود 2500 تا 1500 ق م. به زبان ایلامی نادر هستند، اما از شوش در دورة سوکل مخ­ها؛ یعنی نیمه اول هزارة دوم ق م. چند صد سند حقوقی به جا مانده­است که منبعی دست اول برای مطالعة تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایلام فراهم می­کند. مقالة حاضر در ضمن ویرایش و ترجمـة فارسی و انگلیسی دو سند مشارکـت برای سفرهای تجـاری، به تحلیـل شکل و محتوای این اسنـاد پرداخته و چنین مطالعة تطبیقی با قانون حمورابی که تقریباً همزمان با اسناد شوش بوده­است، نکات تازه­ای را دربارة مقررات کلی راجع به سفرهای تجاری نشان می­دهد. به نظر می­رسد که اگر خسارت ناشی از حملة دشمن یعنی حملات مسلحانه بود، طبق قواعد کلی تاجر مسوول از دست رفتن سرمایه نبوده است. از سوی دیگر، شروط مقرر در قراردادها، اعمال این قاعدة کلی را ظاهراً محدود        می کرده است. علاوه براین اسناد حاضر  اطلاعات تازه­ای راجع به نقش اقتصادی معابد به دست می­دهند.

کلیدواژه‌ها


بادامچی، حسین (1391) جایگاه فرمان اوروکاگینا در تاریخ شکل‌گیری حقوق‌سومری. پژوهشهای علوم تاریخی (دانشگاه تهران). سال 4، شماره 1، 39 تا 59.

                     (1391) اجاره نامة زمین کشاورزی: تحلیل سه سند حقوقی از ایلام باستان به همراه ویرایش متن اکدی. پژوهش های ایرانشناسی (دانشگاه تهران)، سال 1، شماره 2، 21 تا 38.

                     (1392)  قانون حمورابی. به همراه ترجمه متن اکدی. تهران: نگاه معاصر.

                     (1392) وضعیت اجتماعی زن در ایران باستان: وصیت نامه ایلامی گیمیل ادد از دوره سوکل مخ ها (1650 ق.م.). پژوهش های ایرانشناسی (دانشگاه تهران).  سال 3، شماره 2، 17 تا 32.

                    (1392) دادرسی در ایلام باستان به همراه ویرایش. ترجمه فارسی و انگلیسی دو سند ایلامی. پژوهش های علوم تاریخی (دانشگاه تهران). سال 5، شماره 2، 21 تا 37.

De Meyer, L. 1962, L'accadien des contrats de Suse, IrAnt Suplement 1, Leiden: E.J. Brill.

Klíma, Josef 1963, “Le droit élamite au deuxième millénaire av. n. è. et sa position envers le droit babylonien,” ArOr 31: 287-309.

Korošec, V. 1964, “Elam,” pp. 134-141 in Orientalisches Recht, Handbuch der Orientalistik 1/3, edited by E. Seidl et al., Leiden: E.J. Brill.

Koschaker, P. 1935, Goettliches und weltliches Recht nach den Urkunden aus Susa. Zugleich

ein Beitrag zu ihrer Chronologie, Orientalia 4: 38-80.

Miller, Jared L. 2013, Royal Hittite instructions and related administrative texts, Atlanta: Society of Biblical Literature.

Salonen, E. 1962, Untersuchungen zur Schrift und Sprache des Altbabylonischen von Susa mit Berücksichtigung der Mâlamir-Texte, StOr 27, Helsinki.

Salonen, E. 1967, Glossar zu den altbabylonischen Urkuden aus Susa, StOr 36, Helsinki.

 

Steve, M.-J., F. Vallat, and H. Gasche 2005, “Suse,” in Supplément Au Dictionnaire de la Bible, edited by L. Pirot et al., vol. 13, cols. 359- 652, Paris.

Westbrook, Raymond (ed.) 2003, A History of Ancient Near Eastern Law, 2 volumes, Leiden: E.J. Brill.   

Abbrieviations:

MDP = Mémoires de la Délégation de Perse

MDP 4 = Scheil, V. 1902, Textes élamites-sémitiques, deuxième série: "Code des lois (droit privé) de Hammurabi, roi de Babylone, vers l'an 2000 avant Jésus-Christ," Paris.

MDP 18 =  Dossin, G. 1927, Autres textes sumériens et accadiens, Paris.

MDP 22 =  Scheil, V. 1930, Actes juridiques susiens, Paris.

MDP 23 =  Scheil, V. 1932, Actes juridiques susiens (Suite: n°166 à n°327), Paris.

MDP 24 =  Scheil, V. 1933, Actes juridiques susiens (Suite: n°328 à 395), Paris.

MDP 28 =  Scheil, V. 1939, Mélanges épigraphiques, Paris.

 

 

اصل سند را در موزه ایران باستان مطالعه و عکس برداری کردیم. برای دسترسی به سند و عکس برداری از خانم ها پیران (تالار کتیبه ها) و قلیچ خانی (واحد عکس و فیلم) سپاسگزاریم.