طبقات اجتماعی در متون دینی و غیردینی ایران باستان

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی گروه تاریخ،واحد نجف آباد،دانشگاه آزاد اسلامی،نجف آباد،ایران.

2 مدیر دبیرستان -آموزش و پرورش مدرس دانشگاه فرهنگیان

3 استادیار دانشگاه نجف آباد

چکیده

در ایران باستان بنا بر سنتی دیرینه جامعه به سه یا چهار طبقه تقسیم می‌شد. صاحب‌نظران بر این باورند که این میراث مشترک به دوران هندواروپایی برمی‌گردد که رد پای آن را می‌توانیم در جوامع و باورهای اقوام هندواروپایی بیابیم. بررسی منابع حاکی از وجود طبقات مختلفی در جامعه ایران باستان بوده است ازجمله‌ی این طبقات روحانیون، جنگجویان، دبیران، کشاورزان و صنعتگران بوده است. اما موضوعی که مهم است، اینکه آیا این تقسیم‌بندی بر پایه باورهای مذهبی و خدایان آنان حاصل‌شده و یا عاملی اجتماعی هم در آن دخیل بوده است. تقسیم‌بندی طبقات اجتماعی در متون دینی و غیردینی چه تفاوتی باهم داشته است. ازآنجاکه بیشتر اطلاعات و داده‌های ما از متون دینی و غیردینی ایران باستان است، در پی یافتن منشأ این تقسیم‌بندی و چگونگی این تقسیم‌بندی در تاریخ ایران باستان هستیم.

کلیدواژه‌ها


ابوالقاسمی، محسن، 1377، تاریخ زبان فارسی، انتشارات سمت، تهران

پیرنیا، حسن، 1378- تاریخ ایران باستان، ج 2، 3، انتشارات امیرکبیر، تهران

تفضلی، احمد، 1364- مینوی خرد، انتشارات توس، تهران

تفضلی، احمد، 1385- جامعه ساسانی، نشر نی، تهران

دیاکونوف، م، میخائیلویچ، 1380، تاریخ ایران باستان، ترجمه روحی ارباب، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران

فرای، ریچارد، 1377، میراث باستانی ایران، ترجمه مسعود رجب نیا، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران

کریستن سن، آرتور،1367، ایران در زمان ساسانیان، ترجمه رشید یاسمی، انتشارات معاصر، تهران

کریستن سن، آرتور،1314، وضع ملت و دولت و دربار در دوره شاهنشاهی ساسانیان، ترجمه مجتبی مینوی، مطبعه مجلس. تهران

گیرشمن، رومن. 1374. ایران از آغاز تا اسلام. رجب نیا. انتشارات علمی و فرهنگی. تهران

مسعودی، ابوالحسن،1365، تنبیه الاشراف، ترجمه ابوالقاسم پاینده، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، تهران

نفیسی، سعید، 1384، تاریخ تمدن ایران ساسانی، انتشارات اساطیر، تهران

نوابی، ماهیار، 1374، یادگار زریران، انتشارات اساطیر، تهران

ویسهوفر، یوزف، 1378، تاریخ ایران باستان از 550 پ.م تا 650 میلادی، ترجمه ثاقب فر، انتشارات ققنوس، تهران

هاشمی نژاد، قاسم، 1369، کارنامه اردشیر بابکان، نشر مرکز، تهران

هوار، کلمان، 1363، ایران و تمدن ایرانی، ترجمه حسن انوشه، انتشارات امیرکبیر، تهران

هینلز، جان.1368- شناخت اساطیر ایران، ترجمه آموزگار-تفضلی. نشر چشمه، تهران

 

Anklesaria. B.T. 1956- Zand- Akasih Iranian or Greater Bundahishn. Bombay

Anthony.D.M. 2007- The Horse the Wheel and Language. Princeton University press. New Jersey

Arvidsson. S. 2006- Aryan Idols, Indo-European Mythology as Ideology and Science. Translated by Sonia Wichmann. The university of Chicago press. Chicago and London

Bartholomae. Ch. 1904- Altiranisches Wörterbuch.Verlag von Karl J.Trübner.Strassburg

Belloda. M. 2002 – The Oath of the Hippocratic Physician as an Indo-European Formula.Universita pontificia Regina Apostolorum. Rome

Benveniste. E. 1966 – Le Vocabulaire des Institutions Indo-Europeennes. Les editiond du Minuit. Paris

Buck.C.D.1949- A Dictionary of Selected Synonyms in the Principal Indo-European Languages. The university of Chicago press. Chicago.London

Burgan. M. 2010 – Great Empire of the Persia. Empires of Ancient Persia.Chelsea house. Newyork

Chegini.N.N, Nikintin, A.N.1996- Sasanian Iran- Economy, Society, Arts and Crafts. Usa

Clackson. J. 2007 – Indo-European Linguistics, An introduction. Cambridge university press.United Kingdom

Curtis, W.S& Stewart.S. 2005 – Birth of the Persian Empire. Published by I.B.Turis. Newyork

Daryaee. T. 2009 – Sasanian Persia, The Rise and Fall of an Empire. Published by I.B.Tauris. New York

Demnasce. P. 1945- Škand-Gumānik Vicar. La Solution Decisive des Doutes. Libraire de l’universite Fribourg en Suisse.

Dhalla.M.N. 1922- Zoroastrian Civilization from the Earliest Times to the Downfall of the Last Zoroastrian Empire 651.A.D. Oxford university press. Newyork

Dhalla.M.N. 1938- History of Zoroastrian. Oxford university press. London

Frankfort.H. 1978- Kingship and the Gods, study of ancient Naer Eastern religion at the integration of society and nature. The university of Chicago press. Chicag&London

Galil. G. 2007- The Lower Stratum Families un the Neo-Assyrian Period. Brill Publication. Leiden-Boston

Geldner, K.F. 1896- Avesta tha Sacred Book of the Parsis. Published under the Secretary of the State for India. Stuttgart

Haug. Martin. Essay on the Sacred Language, Writings, and Religion of the Parsis. Edited by E.W.West. trubner & Co. Ludgate Hill. London

Herodotus.1922- Histories. I. Translated by godley. William Heinmann LTD. Harvard university press

Kellens. J. 1974- Les Noms-Racines de l’Avesta. Dr. Ludvig Reichelt verlag. Wiesbaden

Kuz'mina, E.E. 2007- The Origin of the Indo- Iranians. Edited by J.P.Mallory. Brill publishing. Leiden- Boston

Lubotsky. A. 2007 – A Etymology Dictionary of the Proto-Indo-European Language. Moscow

Mallandra.W.W. 1983- An Introduction to Ancient Iranian Religion. Published by university of Minnesota press.USA

Mallory.J.P. 1997- A La Recherche des Indo-Europeens. Lnague, archeologie, mythe. Paris

Mallory.j.p&Adams.D.Q. 2006- The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World. - Oxford university press. Newyork

Mallory.j.p&Adams.D.Q. 2004- Encyclopedia of Indo-European Culture. Fitzroy Dearborn publishers. London and Chicago

Mayrhofer. M-1996- Etymologisches Worterbuch des Altindoarische. Universitat verlag C.Winter. Heidelberg

Mayrhofer. M-1996-Kurzgfasstes Etymologisches Worterbuch des Altindiscen. A concise etymological Sanskrit dictionary.Universitat verlag C.Winter. Heidelberg

Monier-Williams-M.A.1872- A Sanskrit-English Dictionary.At the Clarendon press. Oxford

MorrisI.&scgeidel.w. 2009- The Dynamics of Ancient Empires, State Power from Assyria to Byzantium.aaOxford university press.

Muller. M. 1887- The Sacred Books of the East. Vol XX.Clarendon Press. Oxford

Muller. M. 1885- The Sacred Books of the East.Vol XXV.Clarendon Press. Oxford

Nyberg.H.S. 2003- The Manual of Pahlavi. Asatir. Tehran

Oldfather. C.H. 1967- Diodorus of Sicily. Book II. William Heinman LTD. Harvard university press. Massachusetts.

Plutarchus. 1967- Plutarchus Lives I. Theseus and Romulus Lycurgus and numa solon and publicola. Translated by Perrin.B. Harvard university press. Massachusetts.

Pourshariati. P. 2008 – Decline and Fall of the Sasanian Empire. Published by I.B.Tauris. London. Newyork

Rawlinson. G. 1903- Story of the Nations- Parthia. New york

Rix.H.2001- Die Wurzeln und ihre Primarstammbildunge. Dr.Ludwig Reichert Verlag.Wiesbaden

Shaygan, Rahim. 1999. Aspects of Early Sasanian History and Historigraphy. Harvard Uinversity Press. Cambridge. Massachusetts.

Skjaervo. O.P. 2007- Zoroastrian Texts, translated with notes. Harvard university press. Usa

Soudavar. A. 2003- The Aura of Kings, Legitimacy and Divine Sanction in Iranian Kingship.Mazda publisher, Inc. Costa Mesa. California

Strabo. 1917. The Geography of Strabo. Vol VII. With an English translation by Horave Leonard Jones. William Heinemann Ltd. New York

Wallenfels. R. 2000- The Ancient Near East. An Encyclopedia for Student. Publisher Karen Day. New york

West. E.W. 1979- The Book of the Mainyo-i-Khrad or the Sprit of Wisdom. APA-oriental press.Amesterdam

West. E.W. 1880- The Bundahishn, Bahman yasht and Shayast La-shayast. At a clarendon press. Oxford

West.M.L. 2007 – Indo-European Poetry and Myth.Oxford university press. Newyork

Williams. G.M. 2003- Handbook of Hindu Mythology. Library of congress cataloging-in-publication data. Oxford. England

witzel, M. 2001- Autochthonous Aryans/?, The Evidences from Old Indian and Iranian Texts. Usa. Harvard University

Yarshater, E. 1983- The Cambridge History of Iran. The Seleucid, Parthian, and Sasanian Periods.3(2). London New York. Cambridge University Press.