دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 10 18 2016 03 20 An Analysis Concerning the Performance of the Imperial Inspection Agency in the first period of its Activities (from 1337 up to 1351 SH)) بررسی عملکرد سازمان‌بازرسی‌شاهنشاهی در دوره اول حیاتسازمان (1351-1337ش) 65 92 2800 10.22111/jhr.2016.2800 FA حسن زندیه استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران مسعود آدینه‌وند دانشجوی دوره دکتری تاریخ، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین Journal Article 2016 12 10 <em>The main features of the reign of Mohammad Reza Shah was the multiplicity of intelligence agencies and supervisory authorities. That was because of his concerns about the incidence of domestic oppositions. One of these agencies was the Imperial Inspection Agency, as an intelligence-security organization, established in the late 1330s due to interior circumstances of the country in the years after the coup of Mordad 28th, 1332 SH. The life of this small organization is divided into two distinct periods; the first was under the supervision of Lieutenant General Yazdan-Panah and the second was under the supervision of Fardoust. Lieutenant General Yazdan-Panah was one of the statesmen of the Pahlavi era, who made a lot of efforts to stabilize and perpetuate the regime. During the five decades of life of this dynasty, he was always responsible for important jobs and positions. The task of the Imperial Inspection Angency, in the first period of its activities, i.e. under the supervision of Yazdan-Panah, was gaining information concerning interior circumstances of the country, dealing with troubles such as administrative corruption and officials’ sabotages, monitoring the activities of other security agencies. This paper, through a historical analysis and based on documentaries and library references, studies performance of the Imperial Inspection Agency (e.g. its proceedings and scope of activity) and its consequences in the first period.</em> <br />  تعدد و تکثر نهاد‌های اطلاعاتی و مراجع نظارتی، از مهم‌ترین ویژگی‌‌های حکومت پهلوی دوم بود که این امر از ترس و نگرانی وی از بروز مخالفت­‌های داخلی نشأت می­گرفت. بازرسی شاهنشاهی به عنوان یک سازمان اطلاعاتی- امنیتی در نتیجه شرایط داخلی کشور در سال‌‌های پس از کودتای 28 مرداد 1332ش. در اواخر دهۀ سی ایجاد شده و با یک وقفه چند ساله و تأسیس مجدد در 1347ش. تا آخر عمر رژیم پهلوی برقرار بود. حیات این سازمان به دو دوره مشخص تقسیم می­شود؛ دوره اول زیرنظر سپهبد یزدان­پناه و دوره دوم تحت ریاست ارتشبد حسین فردوست. سازمان در زمان ریاست یزدان­پناه (1351-1337ش.) برای اطّلاع از وضعیت داخلی کشور و مبارزه با مشکلاتی چون فساد اداری و کارشکنی مقامات، نظارت بر فعالیت دیگر نهاد‌های امنیتی به فعالیت پرداخت و گزارش­‌های زیادی تهیه نمود؛ ولی در ن‌هایت سودمندی زیادی برای حکومت پهلوی نداشت و نتوانست آرزو‌های محمدرضاشاه را برآورده کند. بر این مبنا پژوهش حاضر می­کوشد با استفاده از روش تحلیل تاریخی، و بر پایه منابع اسنادی و کتابخانه‌ای عملکرد (اقدامات و حوزه فعالیت) سازمان بازرسی شاهنشاهی و نتایج و پیامد‌های آن در دوره اول را بررسی کند. https://jhr.usb.ac.ir/article_2800_917cfb9e6d5077a7ccf9204b8db26c59.pdf