دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 11 20 2017 08 23 Factors Affecting the Interactions of the Gil and Deylam Relatives with the Alawites in Tabaristan عوامل مؤثر بر تعاملات اقوام گیل و دیلم با علویان در طبرستان 151 170 3694 10.22111/jhr.2018.3694 FA عباس ماهیگیر آبکنار، دانشجوی دکترای تاریخ اسلام، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات تهران اللهیار خلعتبری، استاد گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی عباس پناهی، استادیار دانشگاه گیلان Journal Article 2018 03 05 <em><br />Abstract<br />The Alevis' power in northern Iran was caused by the political, intellectual, and military developments of the western regions of Tabarestan, Gilan and Deilman against the Abbasids. Due to the use of natural conditions, not only against the Muslim Arabs, but also against the central governments of Iran, they were able to remain stable. However, it was difficult to resist against them since the Hijri Shahid era due to the use of the Abbasid from the Iranian tribes to reach the conquered regions of Gilan and Deylaman. For the people of Western Tabarstans and Gilan, they advocated the Abbasid claimants, especially the Alevis, to demonstrate their opposition to the Abbasids with a systematic and military motive. The local government of this system, by inviting the Alevis to act as a means to oppose the Abbasids Were used.<br />According to the findings of the research, it can be deduced that, contrary to the research that found the establishment of the Alawite government on the ground as a result of the efforts of Hassanbzazid, the interests of the people of Gil, Dilam and Western countries caused the formation of the Alevis in this system. However, this action of the old tribesmen ultimately ended in favor of the Alawites, but later the Islamic dynasties of Islamic glaze came from within the Alevis.<br />In the present study, with reference to historical sources and data, the interaction of Gil and Deylam with the Alevis dynasties, the role of cultural, military and political indicators that have been effective in the relations between the Alawites and Dilmians has been analyzed and evaluated.<br /></em> قدرت‌گیری علویان در شمال ایران معلول تحولات سیاسی،فکری و نظامی مناطق غربی طبرستان،گیلان و دیلمان دربرابرِ عباسیان بود. این پهنۀگسترده به‌دلیل بهره‌گیری از شرایط طبیعی نه‌تنها دربرابر اعراب مسلمان، بلکه در مقابلِ حکومت‌های مرکزی ایران نیز توانستند پایدار باشند؛ اما از سدۀسوم هجری به‌علت بهره‌گیری عباسیان از خاندان‌های ایرانی برای دست‌یابی بر مناطق فتح‌نشدۀگیلان و دیلمان، امکان مقاومت دربرابرِ آنان بسیار دشوار شد.بدین جهت مردم طبرستان غربی و گیلان برای نشان‌دادن مخالفت خود دربرابرِ عباسیان با انگیزۀسیاسی و نظامی از مدعیان حکومت عباسی به‌ویژه علویان حمایت کردند.حکومت‌های محلیِ این سامان با دعوت از علویان از آنان به‌صورت ابزاری برای مخالفت با عباسیان استفاده کردند.<br />براساسِ یافته‌های پژوهش می‌توان این‌گونه استنباط کردکه برخلاف پژوهش‌هایی که تأسیس حکومت علویان درطبرستان را نتیجۀ تلاش‌های حسن‌بن‌زید می‌دانند،منافع مردم گیل،دیلم وطبرستان غربی موجب شکل‌گیری علویان در این سامان شد. هرچند این اقدامِ خاندان‌های کهن دیلمی درنهایت به نفع علویان تمام شد،اما بعدها دودمان‌های دیلمی با رنگ و لعاب اسلامی از درون علویان سر برآوردند.<br />در پژوهش حاضر با استنادبه منابع و داده‌های تاریخی ضمن بررسی تعامل و تقابل دودمان‌های گیل و دیلم با علویان نقش شاخص‌های فرهنگی،نظامی و سیاسی مؤثر در روابط بین علویان و دیلمیان تحلیل و ارزیابی شده است. https://jhr.usb.ac.ir/article_3694_4ca62b54ff844c8ded85ddeab8203575.pdf