دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 Tazkirāt Al-A’ima; Features and bibliographic challenges around it رسالة تذکرة الأئمة؛ ویژگی‌ها و چالش‌های کتابشناسی پیرامون آن 137 156 5591 10.22111/jhr.2020.34197.2776 FA هادی صالحی زاده دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه شهید بهشتی ابراهیم نوئی استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه شهید بهشتی تهران عباس احمدوند دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2020 05 05 Disagreement exists among historical biographers in attributing the authorship of Tazkira al-A’ima to either Allāma Muhammad Bāqir Bin Muhammad Taqii Majlesi or his contemporary scholar of the same name, Muhamad Bāqir Bin Muhammad Taqi Lāhiji. The remaining manuscripts of this book have also been attributed to both writers. The similarity of their first names as well as their fathers’ names on the one hand and their contemporaneity on the other, has paved the way for this ambiguity. The present study tries to find the original author of the book through following 3 steps: 1) by Analyzing the in-textual evidence. 2) By analyzing the extracted evidence from the remaining manuscripts of this treatise. 3) By reviewing the reports of the historical biographers. This study suggests that the remaining manuscripts of this treatise fall into two categories: Those which contain the original text of Tazkira al-A’ima and those that cover its abridged form. The original version of the treatise is the work of Allāma Majlesi. Even though there is no direct mention of Lāhiji within the remaining manuscripts, a number of biographical books have remarked on it. رساله تذکرة الأئمّة در مشهد و در سده یازدهم هجری نوشته شده است. کتابشناسان و نسخه پژوهان درباره این رساله متفاوت سخن گفته اند. برخی آن را به علامه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی نسبت داده اند و شماری هم آن را به محمدباقر بن محمد تقی لاهیجی؛ همچنانکه زمان تألیف آن را هم یکسان ذکر نکرده اند. نوشتار حاضر دستاورد شناسایی و تهیه نسخ خطی و سنگی مختلف این رساله و تهیه بسیاری از آنها و نیز تصحیح و مقابله آنها با یکدیگر، علاوه بر بررسی ویژگی های این رساله است. این نوشتار با التفات به شواهد درون متنی و توجه به نسخ خطی باقی مانده از این رساله نشان خواهد داد که مشکل اصلی در اختلاف کتابشناسان و نسخه پژوهان درباره اینرساله آن بوده که احاطه جامع و کافی نسبت به همه نسخ این رساله نداشته اند؛ افزون بر اینکه به تحلیل محتوا و ویژگی های این رساله و شواهد درون متنی و برون متنی دال بر مؤلف و زمان تألیف هم توجه درخوری ننموده اند. دستاورد این تحقیق آن است که ما با دو اثر مواجهیم. یک اثر اصل رساله تذکرة الأئمّة است که توسط علامه مجلسی نوشته شده است و اثر دیگر تلخیصی است از آن که توسط کسی که خود را شاگرد علامه می داند؛ نوشته شده است .البته او را هم محمد باقر بن محمد تقی لاهیجی خوانده اند. علی رغم این احتمال که رساله در ۱۰۷۵ هجری نوشته شده باشد شواهدی در اختیار است که رساله باید در ۱۰۸۵ نوشته شده باشد. https://jhr.usb.ac.ir/article_5591_41647516224adf84e7e3fb4143021467.pdf