دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 18 34 2024 04 08 The Impact of the Ottoman State's Religious Policies on Shahābīds’s Relations with Al-Shām’s Shīīts: )A Case Study of Shīīts clans in Jabal‘āmel, Jabal Lebanon, Ba‘lbek and Beghā‘( تاثیر سیاست‌های مذهبیِ دولت عثمانی بر روابط شهابیان با شیعیان شام: مطالعة موردیِ خاندان‌های شیعیِ جَبَل‌عامِل، جَبَلِ‌لُبنان، بَعلبَک و بِقاع 63 88 8302 10.22111/jhr.2024.47845.3668 FA مریم جمالی دانش‌آموختة کارشناسی‌ارشد گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی،دانشگاه بین‌المللی امام‌خمینی(ره)،، قزوین، ایران. قدریه تاج بخش استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی،دانشگاه بین‌المللی امام‌خمینی(ره)، قزوین، ایران Journal Article 2023 11 10 During the Ottoman’s era, the actions of their local assigned governments against Al-Shām’s Shīīts clans intensified. Among these governments were Shahābīds (Al-Shahāb) who, under the support of the Ottomans, undertook extensive anti-Shī‘a policies. This research, while investigating the effect of the Ottomans' religious policies on Shahābīds’s relations with Al-Shām’s Shīīts clans in Jabal ‘āmel, Jabal Lebanon, Ba‘lbek and Beghā‘, reached the conclusion that the Ottomans considered Al-Shām’s Shīīts to be a religious-political threat and to maintain their dominance, They appointed completely obedient non- Shī‘a clans over the mentioned Shīīts areas. The appointment of obedient Shahābīds’s Druzeans clans was one of them. Therefore, Shīīts with three different ways, first: attack and war, second: alliance with Druzeans and third: the formation of partisan groups of "Tīyāh", they placed confrontation with the on Shahābīds and the Ottomans at the top of the affairs and instilled fear in the hearts of the Ottomans. Following the unification of Shīīts with the Druzeans, the Ottomans turned away from Druzeans Shahābīds and handed over the government to the Maronite Shahābīds and the important positions to the Maronites. In addition, they moved a large number of Maronites to the settlements of Shīīts, and in this way, they got into conflict with the Shīīts and Druzes. در دورۀ عثمانی اقدامات حکومت‌های محلّی دست‌نشانده‌شان بر ضد خاندان‌های شیعی شام اوج گرفت. از جملة این حکومت‌ها شهابیان بوده‌اند که تحت حمایت عثمانیان سیاست‌های ضد شیعیِ گسترده‌ای را در پیش گرفتند. این پژوهش ضمن بررسی تأثیر سیاست‌های مذهبی عثمانیان بر روابط شهابیان با خاندان‌های شیعی جبل عامل، جبلِ لبنان، بعلبک و بقاع بدین نتیجه دست‌یافت که:عثمانی‌ها شیعیانِ شام را خطری سیاسی- دینی پنداشته و برای حفظ سلطه‌شان بر مناطق شیعی نشینِ مذکور، خاندان‌های غیر شیعی کاملاً مطیعی را بر آنجا گماشتند؛ انتصابِ خاندان شهابی دروزی در فاصلة سال-های 1108- 1257 ق از آن جمله بود. ازاین‌رو، شیعیان با سه شیوه، نخست: جنگ رویارو، دوم: اتّحاد با دروزیان و سوم: تشکیل دسته‌های چریکی «طِیاح» مقابله با شهابیان و عثمانیان را در رأس امور قرار داده و در دل عثمانی‌ها هراس افکندند. در پی اتحاد شیعیان با دروزیان، دولت عثمانی از شهابیانِ دروزی روی گردانده و حکومت را به شهابیانِ مارونی و مناصب مهم را به مارونیان واگذار کرد. به‌علاوه، شمار زیادی مارونی را باهدف اختلاف‌افکنی میان شیعیان و دروزیان به سکونت‌گاه‌های شیعیان و دروزیان کوچانیدند.تحقیقات نشان داد، سیاست‌های تفرقه‌افکنانه عثمانی‌ها سلطه‌شان را بر خاندان‌های شیعی مناطق مذکور تثبیت نکرد و به سرنگونی شهابیان، جنگ داخلی میان شیعیان، دروزیان و مارونیان، تقسیم جَبَل عامِل و جَبَلِ لُبنان به دو بخش شمالی و جنوبی و سرانجام، اشغال آنجا توسّط فرانسه در 1287ق انجامید. https://jhr.usb.ac.ir/article_8302_8b65f875253c03268aa692f44f58bf29.pdf