دانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105Analyzing the Elements and Components of Iranian Identity in Hafiz-i Abru's Zubdat al-Tawarikhواکاوی عناصر و مؤلفههای هویت ایرانی در زبده التواریخ حافظ ابرو125866910.22111/jhr.2024.48525.3688FAفریبااعظمیدانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایرانصالحپرگاری(نویسنده مسئول) دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایرانفوادپورآریندانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایرانمحمدحسنرازنهاندانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایرانJournal Article20240424The purpose of this article is to study the elements and components of Iranian identity in the book "Zubdat al-Tawarikh "by Hafiz-i Abru. Since the identity of any country is a historical category and must be studied in its historical context, the field of historiography is a suitable method for understanding Iranians' perception of their identity in different periods. This research, while examining the elements and components of Iranian identity in the book "Zubdat al-Tawarikh " by Hafez Ebro, seeks to answer how these elements and components were represented in the book. To achieve this, the research analyzes the components of Iranian identity in the text of "Zubdat al-Tawarikh " using a descriptive-analytical approach based on library sources. The findings of the research indicate that Hafez Abro, through a narrative format, highlights the victories and expansion of Timur and Shahrukh to emphasize the concept of "Iran-Zemin" in the depiction of incidents and events. By portraying the Timurid amirs as mythological, historical kings, and national-religious heroes embodying the ideal kingship of Iran, he attributes their victories and honors to Iranians. Additionally, while praising them, he indirectly offers advice.این مقاله درصدد است تا عناصر و مؤلفههای هویت ایرانی در کتاب «زبدهالتواریخ» حافظ ابرو را بررسی و باز نمایی کند. از آنجایی که هویت هر سرزمینی مقولهای تاریخی است و باید در بستر تاریخی آن مورد مطالعه قرار گیرد؛ لذا عرصه تاریخنگاری محمل مناسبی برای شناختِ برداشت ایرانیان از هویت خود در دورههای مختلف است. این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که عناصر و مؤلفههای هویت ایرانی در کتاب «زبدهالتواریخ» چگونه بازنمایی شده است؟ بدین منظور این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانهای، مؤلفههای هویت ایرانی در متن کتاب «زبدهالتواریخ» را مورد بررسی قرار میدهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد حافظ ابرو با استفاده از قالب روایتگونه، در خلال گزارش از حوادث و رویدادها، از پیروزیها و جهانگشایی تیمور و شاهرخ در جهت برجستهسازی مفهوم «ایرانزمین» بهره گرفته است. وی با گذاشتن امیران تیموری در قالب شاهان اساطیری، تاریخی و قهرمانان ملی-مذهبی و شاهی آرمانی ایران، پیروزیها و افتخارات آنها را افتخارات ایرانیان دانسته و از سوی دیگر در عین ستایش آنان، در لفافه به اندرزگویی آنها میپردازد.https://jhr.usb.ac.ir/article_8669_04814d3f321dff091db239805f6b7d8c.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105Shu'ubiyya Thoughts of Muwallads in Andalusia: The causes and contextsاندیشهی شعوبیگری مُوَلَّدان در اندلس؛ علل و زمینهها2647909710.22111/jhr.2025.51084.3757FAمهدیافچنگیاستادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحدگرگان، دانشگاه آزاداسلامی،گرگان،ایرانمحمدعلیمیراستادیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحدگرگان، دانشگاه آزاداسلامی،گرگان،ایران.0000-0001-9543-5135Journal Article20240510The Muwallads, native converts to Islam, were a significant group in the political and social developments during Umayyad rule in Andalusia (138-422 AH). They sought equal rights with the Arab minority, facing political deprivation, poverty, economic pressure, and social discrimination. This led to their rebellion and protests, initially through military means. The ascension of Abd al-Rahman III (300-350 AH) saw changes, with more tolerance and opportunities for the Muwallads under his caliphate and that of his son, Hakam II (350-362 AH). Some Muwallads, however, emphasized their racial and ethnic identity, engaging in cultural and intellectual activities to combat Arab racial prejudice. As the Umayyad government weakened in Andalusia and independent states formed, Muwallads shifted from defense to attack, culminating in the treatise Shu'ubiyyah by Ibn Gharsiyah (d. 1084 AD). This article aims to describe how Andalusian settlers' Shu'ubiyya developed and their role in the downfall of the Umayyad government in Andalusia, leading to the formation of tribal monarchical rule.مُوَلَّدان (نومسلمانان بومی) از جمله گروههایی بودند که نقش مهمی در تحولات سیاسی و اجتماعی دورهی حکومت امویان اندلس ایفا کردند. آنان با گروش به اسلام، خواهان حقوق برابر با اقلیت عرب بودند. اما محرومیت سیاسی، فقر و فشار اقتصادی، تبعیض اجتماعی و نژادی که از جانب حاکمان اموی و عربها علیه آنان اعمال شد، زمینهی شورش و اعتراض آنها را فراهم ساخت. ابتدا بسیاری از مُوَلَّدان برای احقاق حقوق خود به مبارزهی نظامی علیه حاکمیت دست زدند. اگرچه با آغاز خلافت عبدالرحمن سوم (حک؛ 300-350ق) این شرایط تا حدود زیادی تغییر کرد و سیاستهای مسالمتجویانه و تسامح و تساهل قومی و نژادی و دینی عبدالرحمن ناصر خلیفه اموی و فرزندش حکم ثانی (حک؛350-362ق) سبب شد مُوَلَّدان مجال بیشتری برای مشارکت در ساختارهای سیاسی و اجتماعی جامعه اندلس یابند، اما در این میان عدهای از آنان با تاکید بر هویت نژادی و قومیشان به فعالیتهای فرهنگی و فکری در قالب ستایش و جانبداری از استعداد و توانایی عجمان علیه تعصب نژادی و برتری قومی عرب-ها پرداختند و به تدریج با ضعف حکومت اموی در آندلس و شکلگیری دولتهای مستقل، حالت دفاعی تبدیل به هجوم و انکار صریح نژاد عرب توسط مُوَلَّدان شد که در رسالهی شعوبیه ابن غرسیه به اوج رسید.https://jhr.usb.ac.ir/article_9097_26d9dcbea54d275048b55f132c4a887c.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241022The policy of unifying the dress and the new Iranian official identity in the Arab society of Khuzestan (first Pahlavi era)سیاست متحدالشکلکردن لباس و هویت رسمی جدید ایرانی در جامعه عرب خوزستان (عصر پهلوی اول)4869896210.22111/jhr.2025.49493.3713FAمحمدالبوعلیدانشجو دکتری گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتیمحمدعلیاکبریاستاد، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.Journal Article20240604During the first Pahlavi period, a policy was implemented to standardize clothing styles throughout Iran in order to establish a new Iranian identity. This policy required specific procedures to be put in place in various regions and for different ethnic groups. The Arab society in Khuzestan was one of the groups impacted by this policy. This research aims to explore how this policy was enforced in the Arab society of Khuzestan, the methods and measures that were utilized, and the response of the ethnic community. The research was carried out using the historical method and official documents. The findings reveal that government agents employed two approaches to enforce and promote this policy. The first approach involved formal education institutions and administrative bodies, while the second approach enlisted the support of the shuyūkh and elites of the Arab society who backed the policy for social status, financial interests, and other reasons. Additionally, the research demonstrates that the Arab society in Khuzestan reacted to this policy by participating in collective disobedience and relocating to Iraq. Moreover, the uniform clothing policy not only failed to further the new identity initiative but also posed a new challenge.سیاست متحدالشکل کردن لباس ایرانیان بهعنوان یکی از ارکان نمادین برساختن هویت جدید ایرانی در سرتاسر دوره پهلوی اول دنبال شد. اجرای این سیاست در مناطق مختلف کشور و در قبال اقوام مختلف، رویههای خاصی را ایجاب میکرد. جامعهی عرب خوزستان یکی از حوزههای قومی بود که در معرض این سیاست قرار گرفت. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که این سیاست در جامعه عرب خوزستان با کدام تدابیر و شیوههای عملی دنبال شد و چه واکنشهایی را از سوی این جامعهی قومی در پی داشت؟ تحقیق حاضر با روش تاریخی و استفاده از منابع دست اول مانند اسناد و نشریات صورت گرفته است. یافتههای تحقیق حکایت از آن دارد که کارگزاران حکومت درزمینهی اجرا و پیشبرد اقدامات خود به دو روش متوسل شدند؛ نخست استفاده از سازمان آموزش رسمی و دستگاههای اداری و دوم جلب نظر شیوخ و نخبگان جامعهی موردنظر. آنها بنا به ملاحظات و موقعیت اجتماعی و منافع مادی با این سیاست همراهیهایی نشان دادند. درواقع کارگزاران میدانستند که بدون جلب نظر و همراهی این شیوخ نمیتوانند برنامههای موردنظر خود را در منطقه پیاده سازند. بهعلاوه نتایج این تحقیق نشان میدهد که جامعه عرب خوزستان علاوه بر روشهای نافرمانی جمعی، با تن دادن به مهاجرت به کشور همسایه عراق، در قبال این سیاست از خود واکنش نشان دادند. بدین ترتیب نتایج تحقیق این مهم را آشکار ساخت که سیاست متحدالشکل کردن لباس مردم عرب خوزستان نهتنها به پیشبرد سیاست هویت جدید و رسمی یاری نرساند، بلکه آن را با چالش تازهای نیز روبرو ساخت.https://jhr.usb.ac.ir/article_8962_7582dfdeab8def088d61142c46dec2f5.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105The position, characteristics, and functions of the Diwan al-Rasa'il in the Almohad State's Administrative Frameworkجایگاه، ویژگیها و کارکرد دیوان رسائل در ساختار اداری دولت موحدون7091864310.22111/jhr.2024.46563.3609FAمحمد حسنبهنام فراستادیار گروه معارف اسلامی ، مجتمع آموزش عالی اسفراین، خراسان شمالی، ایران.Journal Article20240517One of the most important parts of the administrative and Diwan structure of the governments has been the Rasail which was important for letter writing and gradually became more complicated with the evolution of administrative structures. Almohad as one of the independent states of the western Islamic world, managed to rule over the Maghreb and Andalusia in the Middle Ages. From the beginning of their movement, they gave great importance to the affairs of Diwan correspondence and added to its credibility during the period of consolidation of power. Undoubtedly, the stability of their political system was managed by organizations that had a coherent structure. Therefore, the current research with an emphasis on sources and study on the administrative structure of the Almohad period, It seeks to evaluate its features in terms of technique and method by researching Diwan Rasail. Also, answer the question that what position did this Diwan have in the administrative structure of the Almohad government? The findings of the research show that Almodad paid special attention to Diwan Rasail and benefited from the experiences of their previous governments. The remaining correspondence of this government, titled Rasa'il, has various aspects from which important points can be obtained.یکی از بخشهای مهم ساختار اداری و دیوانی دولتها، رسائل بوده که به منظور مکاتبات اداری و نامهنگاری اهمیت داشته و رفته رفته با تحولات ساختارهای اداری، پیچیدهتر شد. موحدون به عنوان یکی از دولتهای مستقل غرب جهان اسلام موفق شدند در قرون میانه بر مغرب و اندلس حاکمیت یابند. آنها از ابتدای دعوت خویش به امور کتابت نامههای دیوانی و کاتبان اهمیت بسیاری داده و در دوره تثبیت قدرت نیز بر اعتبار آن افزودند. بدون شک پایداری نظام سیاسی آنها توسط تشکیلاتی اداره میگشت که از سازمان منسجمی برخوردار بود. از این رو پژوهش حاضر با تاکید منابع و مطالعه بر ساختار اداری و تشکیلات تمدنی دوره موحدون، به دنبال آن است که با بررسی دیوان رسائل به لحاظ تکنیک و روش شاخصههای آن را ارزیابی نماید. همچنین به این پرسش پاسخ دهد که این دیوان چه جایگاهی در ساختار اداری دولت موحدون داشته است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که موحدون توجه ویژهای به رسائل داشته و از تجربیات دولتهای قبلی خود سود جستند. مکاتبات باقی مانده این دولت با عنوان رسائل، دارای جنبههای مختلفی است که میتوان نکات مهمی از درون آن به دست آورد.https://jhr.usb.ac.ir/article_8643_2ebff78f396d82017d23dd08b1ff26b1.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105An Examination of the Social Lifestyle of the People of Gilan in Travelogues from the Qajar Eraبررسی شیوه زندگی اجتماعی گیلانیان در سفرنامه های عصر قاجار92109903910.22111/jhr.2025.51050.3755FAمریمپورحق شناسکارشناسارشد پژوهش علوم اجتماعی، مؤسسۀ غیرانتفاعی و غیردولتی کوشیار، رشت، ایرانرضاعلیزاده(نویسنده مسئول)استادیار پژوهشکده گیلان شناسی دانشگاه گیلان ، ایران ، رشت.هاشمموسویاستادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلانJournal Article20240416Travelogues serve as significant historical and cultural resources, playing a crucial role in understanding the life, customs, and livelihood practices of people across different eras. The travelogues from the Qajar period, particularly those written by Europeans, hold special importance due to the expansion of Iran's political, economic, and cultural relations with the outside world. The Gilan region, with its unique geographical position, temperate climate, and cultural and ethnic diversity, has always attracted the attention of travelers and tourists. This research employs content analysis methods to examine the social lifestyle of the people of Gilan in seven travelogues from the Qajar era. The main categories of the research include recreation and entertainment, festivals and celebrations, food, clothing, and occupation. The findings of the research indicate that the social lifestyle of the people of Gilan during the Qajar period was shaped by various factors, including geography, economy, and culture. Agriculture, particularly rice cultivation, and fishing were identified as the primary occupations of the people of Gilan during this period. Recreational activities such as hunting, coffeehouse gatherings, and local competitions were part of the daily life of the people of Gilan.سفرنامهها بهعنوان منابع تاریخی و فرهنگی، نقش مهمی در شناخت زندگی، آداب و رسوم، و شیوههای معیشت مردم در ادوار مختلف دارند. سفرنامههای دوره قاجار، بهویژه آنهایی که توسط اروپاییان نوشته شدهاند، به دلیل گسترش روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران با جهان خارج، از اهمیت ویژهای برخوردارند. این سفرنامهها نه تنها به توصیف جغرافیا و سیاست میپردازند، بلکه به زندگی اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مردم نیز توجه دارند. منطقه گیلان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، آب و هوای معتدل، و تنوع فرهنگی و قومی، همواره مورد توجه سیاحان و جهانگردان بوده است. مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوا به بررسی شیوه و سبک زندگی اجتماعی مردم گیلان در هفت سفرنامه منتخب عصر قاجار پرداخته است. در این مقاله از آراء و نظریه ماکس وبر برای تحلیل دادهها استفاده شده است. مقولههای اصلی تحقیق شامل تفریح و سرگرمی، جشن و اعیاد، خوراک، پوشاک و شغل است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که شیوه و سبک زندگی اجتماعی مردم گیلان در دوره قاجار تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله جغرافیا، اقتصاد و فرهنگ شکل گرفته است. کشاورزی، بهویژه کشت برنج و ماهیگیری بهعنوان اصلیترین مشاغل گیلانیان در این دوره شناخته شده است. نقش زنان در این فعالیتها نیز بسیار پررنگ بوده است. فعالیتهای تفریحی مانند شکار، قهوهخانهنشینی و مسابقات محلی بخشی از زندگی روزمره مردم گیلان را تشکیل میدادند.https://jhr.usb.ac.ir/article_9039_043062b9685939a0bab8ebe83d527271.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105Investigation and analysis of Iranian identity in the context of assimilation of Ilkhans with Iranian societyبررسی و تحلیل هویت ایرانی در بستر همگونسازی ایلخانان با جامعه ایران110131906910.22111/jhr.2025.46713.3613FAمسلمسلیمانی یان(نویسنده مسئول)دانشیارگروه تاریخ دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادیزلیخاامینیاستادیارگروه تاریخ دانشگاه سیدجمال الدین اسدآبادیمرضیهجعفرزادهدانشجوی دکتری تاریخ اسلام ، دانشگاهلرستان. لرستان. ایران.Journal Article20240424Following the fall of the Sassanian Empire in the first century of the Hijra and the subsequent Mongol invasions of Iran in the seventh century of the Hijra, which led to the collapse of the geographical, national, and social structures of Iran, Iranian historians sought to reproduce Iranian identity in the form of an idealized and symbolic community, in light of political, cultural, and geographical components. This research, utilizing descriptive and analytical methods along with Benedict Anderson's theory of the "imagined community," aims to answer the fundamental question of how Iranian historians of the Ilkhanate period reproduced Iranian identity and based on which approaches and components. The findings of the study indicate that Iranian historians during the Ilkhanate period had a shared ideal and perception of the culture, geography, and history of the Iranian land in ancient times. Through the power of imagination, creativity, and symbolism, and by employing approaches such as the redefinition of the concept of political power structures, othering, analogy-making, and alignment, as well as components such as the emphasis on the divine glory (farah), the Iranian style of governance, cultural achievements, and the geography of the Iranian territory, they sought to redefine the Iranian symbolic community and articulate the rationale for the existence of the Iranian state. In fact, the most significant action taken to achieve this aim was the intervention in the realm of history and historiography, whose importance and function lay in legitimization, and the historians of this period dedicated their efforts in this direction.به دنبال سقوط ساسانیان در قرن اول هجری و سپس هجوم مغولان به ایران در قرن هفتم هجری و فروپاشی ساختارهای جغرافیایی، ملی و اجتماعی ایران، مورخان ایرانی درصدد بازتولید هویت ایران در قالب یک جامعه آرمانی و نمادین، در پرتو مؤلفههای سیاسی، فرهنگی و جغرافیایی برآمدند. تحقیق حاضر با استفاده از روش توصیفی، تحلیلی و نظریه «جامعه نمادین» بندیکت اندرسون میکوشد به این پرسش اساسی پاسخ دهد که مورخان ایرانی عصر ایلخانان چگونه و با استفاده از چه رویکردهایی و بر پایه چه مؤلفههایی به بازتولید هویت ایرانی پرداختند؟ یافتههای تحقیق حاکی از آن است که مورخان ایرانی در دوره ایلخانان نوعی آرمان و تصور مشترک از فرهنگ، جغرافیا و تاریخ ایرانزمین در دوران باستان داشتند و در پرتو قدرت تصور، تخیل و نمادپردازی و با استفاده از رویکردهایی همچون جابجایی مفهوم پایداری سیاسی، دیگرسازی، تشبیهسازی و تطبیقسازی و مؤلفههایی همچون تأکید بر فرهایزدی، شیوه حکمرانی ایرانی، مفاخر فرهنگی و جغرافیای سرزمین ایران به بازنگری جامعه نمادین ایرانی و بیان علت وجودی مملکت ایران پرداختند. درواقع مهمترین اقدام در راستای رسیدن به این منظور دخالت در مقولهی تاریخ و تاریخنگاری بود که اهمیت و کارکرد آن در جهت مشروعیت بخشی بوده و مورخان این دوره اهتمام خود را در این مسیر به کار گرفتند بود.https://jhr.usb.ac.ir/article_9069_8af6386b8e48ab5814a90a02ad9b6f98.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105The position of Seyed Ali Akbar Bahraini in the political sphere of Iran during the era reign of Mozaffar al-Din Shah Qajar (1313-1324 AH)جایگاه سید علی اکبر بحرینی در سپهر سیاسی ایران دوران مظفر الدین شاه قاجار(ح:1313-1324 ق.)132154877110.22111/jhr.2025.48391.3683FAزهراسلیمیدانشجوی دکتری تاریخ اسلام، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانعباساحمدونددانشیار 'گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانمحبوبهشرفیدانشیار گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000-0003-3471-2244Journal Article20240524As the rulers of Iran, the Qajar dynasty sought to establish close connections with religious scholars and clerics to gain popular legitimacy and public acceptance. An analysis of the lives and circumstances of Qajar kings reveals that each of them established specific relationships with the scholars and clerics of their time during their reign. Mozaffar al-Din Shah (1313-1324 AH) was one of these kings who expressed special interest and devotion to Seyed Ali Akbar Bahraini. This connection not only reflects the Shah's attention to religion and its symbols but also lays the foundation for Sayed's influence in the political atmosphere of the time. This article primarily aims to explore whether studying the life of Seyed Ali Akbar Bahraini can provide insights into the hidden roles and influences of less famous but influential individuals in the decision-making process of Mozaffar's era. Using a historical contextual approach, this study identifies and analyzes a key element of the Mozaffari court and illustrates Bahraini’s political influence during this period. The findings of this study show that despite being unknown in his time, Bahraini gradually gained significant influence and economic power through his closeness to the king and court officials, including the prime minister.سلاطین قاجاری از جمله حکمرانان ایران بودند که با برقراری ارتباطات نزدیک با علما و وعاظ دین، سعی در کسب هرچه بیشتر مشروعیت مردمی و مقبولیت عمومی داشتند. بررسی زندگی و احوال شاهان قاجار نشان میدهد که هر یک از آنها بهنوبه خود با یک یا چند تن از عالمان یا وعاظ زمان خویش ارتباط نزدیکی داشتند. مظفرالدین شاه (ح: ۱۳۱۳-۱۳۲۴ ق.) نیز از این قاعده مستثنی نبود و به سید علیاکبر بحرینی بسیار علاقه و بلکه ارادت داشت. این ارتباط، ضمن دلالت بر توجه شاه به مذهب و ظواهر آن، زمینه تأثیرگذاری سید را نیز در سپهر سیاسی ایران آن روز فراهم میآورد. هدف از نگارش این مقاله، بررسی این موضوع است که آیا با مطالعه زندگی سید علیاکبر بحرینی میتوان به نقش پیدا و ناپیدای افرادی با شهرت کمتر اما مؤثر در تصمیمسازیهای عهد مظفری دست یافت. پژوهش حاضر با بهرهگیری از رویکرد زمینهشناسی تاریخی و با هدف بازشناسی و واکاوی یکی از عناصر مؤثر، و در عین حال کمتر مورد توجه قرار گرفته، در دربار مظفری، به گزارش برخی از نمونهها به تأثیر او در سیاستورزی آن دوران میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بحرینی، با وجود اینکه از افراد مشهور آن زمان نبود، اما با گذشت زمان و نزدیکی به شاه و نیز رجال دربار، از جمله صدراعظم، موفق شد نفوذ کلام و در نتیجه قدرت اقتصادی فراوانی برای خود به دست آورد.https://jhr.usb.ac.ir/article_8771_69f093a6e875bbf15740a69461e1f595.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105An Examination of the Structure and Guild Organization of Artists and Craftsmen during the Timurid Eraبررسی ساختار و تشکیلات صنفی هنرمندان و صنعتگران در عصر تیموریان155182891110.22111/jhr.2025.49239.3703FAمعصومهسمائی دستجردیگروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.وحیدعابدین پور(نویسنده مسئول)گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.Journal Article20240512The social classes of Iranian society in different historical periods, depending on the type of political and social conditions, have had a position and, accordingly, the origin of effects in different areas and related to their position and functions. As the artists and craftsmen of the Timurid era had a different economic status due to the significant amount of artistic and handicraft evolutions that occurred during this time. The existence of guild hierarchies, the type of interactions with the government, artistic skill and creativity, and the livelihood conditions of artists and craftsmen are some of the ways to understand their economic status at this time. The results of the research show that factors such as tax exemption, political stability, Individual and social abilities, easy and cheap access to the raw materials for the production of artistic and industrial works, building and securing the centers and routes for the supply of works and the existence of guild structure were effective in stabilizing and improving the economic status of this class in the Timurid period. Therefore, in this research, with a historical approach and descriptive-analytical method, the existing guild structure among artists and craftsmen and their economic status in this period will be investigated.اقشار اجتماعی جامعه ایران در ادوار تاریخی مختلف بسته به نوع شرایط سیاسی و اجتماعی، دارای موقعیت و به تبع آن منشأ بروز اثراتی در حوزههای مختلف و مرتبط با جایگاه و کارکردهای خویش بودهاند. چنانکه هنرمندان و صنعتگران عصر تیموری به دلیل حجم قابل توجه تحولات هنری و صنایع دستی رخداده در این زمان، دارای موقعیت اقتصادی متفاوتی شدند. بررسی سلسله مراتب صنفی، نوع تعاملات با حکومت، وضعیت درآمدی و معیشتی و فرصتها و چالشهای اقتصادی فراروی هنرمندان و صنعتگران از مسیرهای شناخت موقعیت و وضعیت اقتصادی آنان در این زمان هستند. دستاوردهای تحقیق نشان میدهد اقدامات و شرایطی نظیر معافیت مالیاتی، علاقمندی و رقابت شاهزادگان در کنار مشارکت اقتصادی سایر اقشار اجتماعی، ثبات سیاسی، توانمندیهای فردی و اجتماعی اشخاص، دسترسی آسان و ارزان قیمت به مواد اولیه تولید آثار هنری و صنایع دستی، ساخت و تأمین امنیت مراکز و مسیرهای عرضه آثار و همچنین وجود سازمان و تشکیلات صنفی حاکم و ناظر بر این قشر، در ثبات و بهبود موقعیت اقتصادی آنان در دوره تیموری اثرگذار بودند. بدینلحاظ در پژوهش حاضر با رویکردی تاریخی و با روش توصیفی و تحلیلی به بررسی ساختار صنفی حاکم بر فعالیت هنرمندان و صنعتگران و تبیین موقعیت اقتصادی آنان در این دوره، پرداخته خواهد شد.https://jhr.usb.ac.ir/article_8911_cb11120cead7d4caad521ccd989126a4.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105Explanation and Analysis of the Arab Policy Patterns of Ardashir Bābakān and Shapur I and Their Continuity during the Sasanian Periodتبیین و تحلیل الگوهای سیاست عربی اردشیر بابکان و شاپور یکم و تداوم آن در دورة ساسانی183207904310.22111/jhr.2025.50875.3751FAاسماعیلسنگاری(نویسنده مسئول)دانشیار تاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانفرزادرفیعی فردانشجوی دکتری تاریخ ایران باستان، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانحسینشیرمحمدی باباشیخعلیدکتری تاریخ اسلام، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20240524With the formation of Sasanian Empire (224 A.D), the relation of Arabs with Iranian world entered a new stage. Ardashir Bābakān, the founder of the dynasty, started to conquer some regions and Arab prince areas as Maishan. He marched in Bahrain situated in southern borders in Persian Gulf. His successor, Shapur I, conquered the unbeatable prince area Hatra by continuing his ancestor’s policy in conquering the world. He also continued the favorable relations with Hira situated in north of Arabia peninsula. The relations between these kings and Arabs continued until the last days of Sasanian Empire. This is why many of the later kings of this dynasty dealt with the Arab tribes and governments the same with Ardashir and Shapur. This research aims to evaluate the correction of this hypothesis after explanation of the relations with Arabs in Ardashir Bābakān and Shapur I period. The research method is descriptive-analytical, by collecting library contents, especially considering the limited research on the Sasanian Empire’s relations with the Arabs during the reigns of the early kings of this dynasty.با تشکیل شاهنشاهی ساسانی (224 م.) مناسبات اعراب با جهان ایرانی وارد مرحلة تازهای شد. اردشیر بابکان مؤسس این سلسله به تسخیر برخی از مناطق و شاهزادهنشینهای عربی نظیر میشان پرداخت و در خاک بحرین واقع در کرانههای جنوبی خلیجفارس پیشروی کرد. جانشین وی شاپور یکم نیز با تداوم سیاست جهانگشایی سلف خود، شاهزادهنشین فتحناشدنی الحضر را بهزانو درآورد و به مناسبات مساعد با دولت عربی حیره در شمال شبه جزیرة عربی ادامه داد. ارتباطات و روابط این دو فرمانروا با اعراب با توجه به اهدافی صورت گرفت که تا آخرین روزهای حیات سلسلة ساسانی پابرجا ماند. به همین سبب شیوة برخورد بسیاری از شاهان بعدی این دودمان با طوایف و دولتهای عربی در مواردی برگرفته از همان الگوی ارتباطی اردشیر و شاپور بود. این پژوهش بر آن است با بهرهگیری از منابع مکتوب و شیوة پژوهش توصیفی،تحلیلی؛ پس از تبیین و تشریح روابط اردشیر بابکان و شاپور یکم با اعراب، درستی این فرضیه را نیز در بوتة آزمایش قرار دهد، بهویژه آن که تحقیق در باب مناسبات شاهنشاهی ساسانی در زمان فرمانروایی نخستین شاهان این سلسله، کمتر مورد توجه قرار گرفته است.https://jhr.usb.ac.ir/article_9043_961b6c04c9b77362da70a22fb2799123.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105The Outbreak of Influenza in the Western Provinces of Iran during the Qajar Era: Based on Reports from Akhtar Newspaperشیوع بیماری آنفلوانزا در ایالتهای غربی ایران عصرِ قاجار با تکیه بر گزارشهای روزنامه اختر208232907010.22111/jhr.2025.51282.3766FAحسینعلی بیگی(نویسنده مسئول)دکتری تاریخ اسلام و مدرس مدعو گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.ساراشوهانیدانش آموخته دکتری تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایرانJournal Article20240524The spread of diseases has always been one of the main concerns of mankind, which, in proportion to its scientific advances, has identified various diseases and provided solutions for their prevention and treatment. The identification of some diseases, including influenza, dates back to the Qajar era. During this period, newspapers included a wide range of topics, including diseases, to reflect the health status of the community. In this study, the authors, using a descriptive-analytical method and benefiting from unpublished archival documents and relying on reports from the Akhtar newspaper, intend to answer these questions: What are the factors that caused the spread of influenza in the western provinces of Iran during the Qajar era from the perspective of the Akhtar newspaper? And what role did this newspaper play in informing and educating, preventing and treating influenza? The findings of this study show that cold weather, foreign contacts, population density, lack of hygiene, and living with animals were the main factors behind the spread of this disease in the western provinces of Iran during the Qajar era. This newspaper has made an effort to spread information by raising awareness about this disease, emphasizing the need to limit social relationships when it occurs, and by providing recommendations such as strengthening the immune system, avoiding high-fat foods when infected, using medicinal herbs, and avoiding the cold, it has played its role in controlling the disease and treating it, especially in urban areas.شیوع بیماریها همواره یکی از دغدغههای اصلی بشر بوده که بهتناسب پیشرفتهای علمی خود، به شناسایی انواع بیماریها و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری و درمان آنها پرداخته است. شناسایی برخی بیماریها ازجمله آنفلوانزا به دوره قاجار برمیگردد. در این دوره روزنامهها به درج طیف وسیعی از موضوعات، ازجمله بیماریها پرداخته تا وضعیت سلامتی جامعه را منعکس کنند. در این پژوهش نگارندگان با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و بهرهمندی از اسناد آرشیوی منتشرنشده و تکیهبر گزارشهای روزنامه اختر، در نظر دارند به این پرسشها پاسخ دهند که عوامل شیوع بیماری آنفلوانزا در ایالتهای غربی ایران عصر قاجار از منظر روزنامه اختر کدماند؟ و این روزنامه در امر اطلاعرسانی و آموزش، پیشگیری و درمان بیماری آنفلوانزا چه نقشی داشته است؟ یافتههای این تحقیق نشان میدهد برودت هوا، مراودات خارجی، تراکم جمعیت، عدم رعایت نکات بهداشتی، زندگی با حیوانات از عوامل اصلی شیوع این بیماری در ایالتهای غربی ایران عصر قاجار بوده و این روزنامه با آگاهی بخشی دربارۀ این بیماری، تأکید بر محدودیت در روابط اجتماعی به هنگام بروز آن به امر اطلاعرسانی همت گماشته و با ارائه توصیههایی چون تقویت سیستم ایمنی بدن، پرهیز از غذاییهای پرچرب به هنگام ابتلا، استفاده از گیاهان دارویی و دوری از سرما نقش خود را در مهار بیماری و درمان آن بهویژه در مناطق شهری ایفاء نموده است.https://jhr.usb.ac.ir/article_9070_3b60740c4f9f3a17606f4943941933b3.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105In Search of Reforms: A Study of Iran Newspaper Editorials in the Winter of 1297 AHدر جستجوی اصلاحات، بررسی سرمقالههای روزنامه ایران در زمستان 1297 شمسی233259875610.22111/jhr.2024.50080.3729FAدل آرامردوخیاستادیار،پژوهشکده اسناد، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایرانJournal Article20240502In examining the editorials of the Iran newspaper in the winter of 1297 AH, the authors' attention to the necessity and process of reforms in Iran is remarkable. It should be noted that World War I had a profound impact on Iran. The disintegration of the political and administrative organization, the effects of famine and disease, and the weakening of social and economic infrastructures had all made the situation critical. In the years after the war, the need for reforms was felt among politicians in society, but there was no clear plan for this. On the other hand, the failure to convene the Fourth Parliament as a place for discussion and decision-making for the future of Iran added to the problems. Different individuals and groups did not have the opportunity to present their various opinions. In the meantime, the Iran newspaper, as a semi-official media outlet of the government, opened the door to discussion in this field. In the winter of 1297 AH (1919 AD), this newspaper asked various experts to present their proposals for necessary reforms in Iran. Nine long and short texts from people with different views were published in this newspaper, which is the main basis of this research. In this regard, by examining these texts and categorizing the concepts raised in them, we seek to clarify what aspects of change the elites of society considered necessary at that time and which issues they considered a priority. This study, using a qualitative research method and a descriptive-analytical approach to the content of these articles and several texts accompanying them, shows that, according to experts, the priority was to carry out reforms in the administrative organization and to improve economic performance in the field of trade and agricultural production.در بررسی سرمقالههای روزنامه <em>ایران</em> در زمستان 1297 شمسی توجه نویسندگان به ضرورت و روند اصلاحات در ایران چشمگیر است. باید در نظر داشت که جنگ جهانی اول آثار عمیقی بر ایران گذاشت. از هم گسیختن سازمان سیاسی و اداری، عوارض قحطی و بیماری، تضعیف زیرساختهای اجتماعی و اقتصادی همه و همه شرایط را بحرانی ساخته بود. در سالهای پس از جنگ ضرورت انجام اصلاحات درمیان سیاستمداران جامعه احساس میشد، اما طرح و نقشهای برای این کار وجود نداشت. از سوی دیگر تشکیل نشدن مجلس چهارم به عنوان محلی برای گفتگو و تصمیمگیری برای آیندۀ ایران، بر مشکلات میافزود. افراد و گروههای مختلف امکان ارائه نظرات گوناگون خود را نداشتند. در این میان روزنامه <em>ایران</em> به عنوان رسانه نیمهرسمی دولت باب گفتگو در این زمینه را گشود. در زمستان 1297 شمسی (1919 میلادی) این روزنامه از صاحبنظران مختلف درخواست کرد تا پیشنهاد خود برای اصلاحات ضروری در ایران را مطرح کنند. نُه متن طولانی و خلاصه از جانب صاحبان دیدگاههای مختلف در این روزنامه به چاپ رسید؛ که مبنای اصلی این پژوهش است. در این راستا با بررسی این متنها و دستهبندی مفاهیم مطرح شده در آنها، در پی آن هستیم تا روشن کنیم نخبگان جامعه در آن برهه از زمان ایجاد تغییر در چه جنبههایی را لازم میدانستند و اولویت را در کدام موضوعات در نظر میگرفتند. این پژوهش با روش تحقیق کیفی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی بر محتوای این مقالات و نیز چند متن همزمان با آنها نشان میدهد که از نظر صاحبنظران اولویت با انجام اصلاحات در سازمان اداری و نیز بهبود عملکرد اقتصادی در زمینة تجارت و تولید کشاورزی بوده است.https://jhr.usb.ac.ir/article_8756_ba50f0a5b357520d8c06ffc4f2b76d51.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099183520241105The Challenges of the Ottoman Diplomatic Corps in Iran during World War I (With Emphasis on the Reports of Asim Bey, The Ottoman Ambassador in Tehran)چالشهای دستگاه دیپلماسی عثمانی در ایران طی جنگ جهانی اول (با تأکید بر گزارشهای عاصم بیگ سفیر عثمانی در تهران)260291909110.22111/jhr.2025.49463.3711FAمهدیوزین افضل(نویسنده مسئول) استادیار گروه تاریخ، دانشگاه جیرفت،کرمان. ایرانسید احمدموسویاستادیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20240506During the First World War, Mustafa Asim Bey was appointed as the Ottoman ambassador in Tehran. The Ottoman diplomatic apparatus in Iran was responsible for persuading Iranians to join forces with the Ottomans, to cut off the Russians from Azerbaijan, and to help advance Ottoman military goals in Afghanistan and India. In order to achieve these goals, Asim Bey and his associates believed in soft politics with influence among the constitutionalist men and tribes of western Iran. But the Turkish military, led by Rauf Bey, believed in an aggressive policy with violence in order to neutralize the propaganda of the Allies. Two policies that led to a serious challenge between the Ottoman military and diplomats in Iran and put the policies of the Great Turks under the spotlight, including the Islamic Union plan. Despite Asim Bey's efforts, Iran did not join the alliance plan with the Ottomans, Akbar's jihad did not achieve its goals in Iran, and the subversive policies against the Russians and the British in the west and southwest of Iran did not succeed.<br /><br />During the two years that Asim Bey was the Ottoman ambassador in Tehran, he had various correspondences with the Highness in Istanbul and the Ottoman and German political and military officials. This article has been compiled according to the documents left by Asim Bey, which are kept in the Records Organization of the Republic of Turkey, and aims to analyze the challenges of the Ottoman Turks' diplomatic system in Iran from the point ofدر طول جنگ جهانی اول، دولت عثمانی سعی کرد سیاستی فعال را در ایران پیش بگیرد. وظیفه اصلی دستگاه دیپلماسی عثمانی، ترغیب مقامات ایرانی به پیوستن به اتحاد نظامی با عثمانی، خنثیسازی نفوذ روسیه در آذربایجان و حمایت از اهداف نظامی عثمانی در افغانستان و هند بود. برای تحقق این اهداف، مصطفی عاصم بیگ دیپلمات برجسته ترک بهعنوان سفیر جدید در تهران معرفی شد. عاصم بیگ و همکارانش بر سیاست نرم و نفوذ در میان رهبران مشروطهخواه و طوایف غرب ایران تأکید داشتند. در مقابل، نظامیان عثمانی تحت رهبری رئوف بیگ، به دنبال پیادهسازی سیاست تهاجمی و استفاده از خشونت برای مقابله با تبلیغات متفقین بودند. این دو رویکرد متفاوت، چالشی اساسی میان دیپلماتها و نظامیان عثمانی در ایران ایجاد کرد و بهطور قابلتوجهی بر سیاستهای کلان عثمانی، ازجمله طرح اتحاد تأثیر گذاشت. باوجود تلاشهای عاصم بیگ، ایران از پیوستن به اتحاد با عثمانی خودداری کرد، طرح «جهاد اکبر» در ایران به اهداف خود نرسید و تلاشها برای ایجاد سیاستهای ضد روسی و انگلیسی در غرب و جنوب غرب ایران ناکام ماند.عاصم بیگ در مدت دو سال مأموریت خود در تهران، مکاتبات متعددی با مقامات عالیرتبه در استانبول و مقامهای نظامی و سیاسی عثمانی و آلمانی انجام داد. این مقاله بر آن است تا با بررسی اسناد بهجای مانده از عاصم بیگ در «آرشیو ترکیه»، از زاویه دید منابع عثمانی، چالشهای دیپلماتیک دولت عثمانی در ایران را مورد تحلیل و واکاوی قرار دهد.https://jhr.usb.ac.ir/article_9091_99f5c96f43fa0893a132e3c9f8ec6b94.pdf