دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 The evolution of textile in the Qajar period with an emphasis on the role of Yazd. سیر تحول نساجی در دورة قاجار با تأکید بر نقش یزد 1 20 2501 10.22111/jhr.2015.2501 FA سید علی رضا ابطحی استادیار دانشگاه آزاد نجف‌آباد سید منصور سید منصور امامی میبدی سید منصور امامی میبدی دانشجوی دکتری تاریخ ایران دورة اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد Journal Article 2016 06 29 Kings like Shah Abbas I in Persia made the Saffavid Empire stronger and it resulted in political unity, growth of trade, roads safety, and ultimately commerce. Meanwhile, by having thousands of years of experience in textile, the city of Yazd brought up Ghias Al-din Naghshbandi Yazdi, the greatest fabric designer in the history of Iran. During the Qajar era, textile industry lost its prosperity considerably due to the imports of foreign fabrics, yet cities such as Yazd and Kashaan maintained a positive growth. Dozens of types of fabrics, some of them unique types such as velvet and cashmere and so on were being produced in Yazd. Amir Kabir founded large textile factories in cities like Yazd, Kerman, Kashaan etc. Universally renowned masters like Mohammad Khan Naghshband, and..yazd and others emerged. Data have been gathered this non-experimental(Qajar) research has been2conducted with a documentarian approach and through field studies. This question has been proposed: what were the developments of the textile industry during the Qajar era and yazd and what role the city of Yazd has played in this textiles? قدرتمند شدن صفویه توسط پادشاهانی مانند شاه عباس اول باعث اتحاد سیاسی کشور، رونق تجارت، امنیت جاده‌ها و در نتیجه بازرگانی شد. در این میان، یزد با قدمت چند هزار ساله در نساجی، در دورة صفویه بزرگترین طراح پارچه در تاریخ ایران؛ یعنی غیاث‌الدین نقشبند یزدی را پرورش داد. در دورة قاجار به دلیل واردات منسوجات خارجی، نساجی در ایران تا حد زیادی از رونق افتاد؛ ولی شهرهایی مثل یزد و کاشان رشد مثبتی داشتند. ده‌ها نوع پارچه که برخی منحصر به فرد بود؛ همچون مخمل و ... در یزد تولید شد. در عصر قاجار، امیرکبیر کارخانه‌های بزرگ نساجی در شهرهایی مثل یزد و کرمان و کاشان و.. احداث نمود. اساتیدی مثل محمد خان نقشبند و ... که شهرت جهانی داشتند، در یزد ظاهر شدند. تحولات در نساجی در این دوره (قاجار) این دو سؤال را مطرح می‌نماید که تحولات نساجی در یزد و نقش هنرمندان یزدی دراین عصر چگونه توصیف شده است؟ محصولات و دستاوردهای این تحولات درکشور و در یزد چه بود؟ تبیین فرضیات مطرح توصیفی-تحلیلی مبتنی بر آثار اسنادی و کتابخانه‌ای است.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2501_bfaa65fc0a5823c933048abb621b1623.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 A study of khulasat al tavarikh status in Safavid historiography بررسی جایگاه خلاصه ‌التواریخ در تاریخ‌نگاری صفویه 21 36 2502 10.22111/jhr.2015.2502 FA مهری ادریسی استادیار گروه تاریخ دانشگاه شاهرود شهین فارابی شهین فارابی دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی Journal Article 2016 06 29 Khulasat al tavarikh book written by Ghazi Ahmad Ghomi is one of the most imperative history books from kind Abbas early epoch. Initially it consisted of 5 volumes, however just the last one is available now which reveals the brief biography of Safoiddin Ardabilly till the first years of Shāh Abbās I Safavid Kingdom. Despite the fact that this piece work is remarkably considerable comparing to other works, especially history of Alamaraye Abbassi, since now it has been less investigated. In this literature some aspects of Ghazi Gomi’s historiography has been considered, for instance formology and content analyzing of author’s outlook, notability and characteristic of his historiography, recognizing the validity of his historical information and the method and his manuscription. Although Ghazi Ahmad Ghomi’s historiography method has never been considered as a style in Safavid historiography, in many aspects it has transmitted the previous methods he had understood from late historians, mainly in prefacing and chronologicaling. کتاب خلاصه‌التواریخ نوشتة قاضی احمد قمی، یکی از مهم‌ترین تواریخ اوایل دورة شاه‌عباس است. این کتاب در ابتدا مشتمل بر پنج جلد بوده که امروزه تنها جلد پنجم که وقایع روزگار شیخ صفی‌الدین اردبیلی را تا اوایل سال‌های سلطنت شاه‌عباس اول صفوی روایت می‌کند، باقی‌مانده است. موضوعِ حاضر، علی‌رغمِ قابل‌توجه بودن در این حوزه، در مقایسه با دیگر تواریخ، به‌ویژه تاریخ عالم‌آرای عباسی، کمتر مورد اعتنا قرار گرفته‌است. در این نوشتار، برخی از جنبه‌های تاریخ‌نگاری قاضی احمد قمی، از جمله شکل‌شناسی و تحلیل محتوایی دیدگاه‌های مؤلف دربارة مضامینِ مختلف، اهمیت و ویژگی‌های تاریخ‌نگاری او، شناسایی اعتبار اخبار تاریخی و سبک و شیوة نگارش او در تاریخ‌نگاری، مورد تجزیه‌ و تحلیل قرار گرفته‌است. درمجموع، روش‌های تاریخ‌نویسیِ قاضی احمد در کتاب خلاصه‌التواریخ، اگرچه در حدّی نبود که در تاریخ‌نگاری صفوی به‌عنوان یک سبک، مطرح شود؛ اما در برخی جنبه‌ها، از جمله دیباچه‌نویسی و سالنامه‌نگاری همراه با برخی تغییراتِ جزیی، انتقال دهندة روش‌هایی بود که از مورخان پیش از خود کسب کرده بود.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2502_87239b0624bb2e10e1e51e9299b78e55.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 The Cultural and Scientific Position of Gundešapur during the Sassanids جایگاه فرهنگی و علمی شهر گندی‌شاپور در زمان ساسانیان 37 52 2503 10.22111/jhr.2015.2503 FA محمدتقی ایمان‌پور دانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد زهرا کائید کارشناس ارشد تاریخ ایران باستان دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2016 06 29 Sassanids who came to power in Iran following the victory of Ardashir Pabakan over the Ardavan the fourth, established a kingdom that became one of the most important and flourishing kingdoms of ancient time. Not only from a political point of view, but also from cultural and scientific positions, this period was an important era in ancient history of Iran. In this regard we can mention evolution of national culture, development of science and establishment of scientific and academic centers, including academic city of Gundešapur in south-western Iran which was already famous in ancient time and was symbol for other medical centers. In this paper it has been tried, based on ancient historical documents and Islamic Geographers' reports and modern researches and by using historical methods, to examine the cultural and scientific position of Gundešapur in Iran's ancient history. For this purpose, we will have a look at the construction of this city by Sassanid kings and examine the toponym of the city and then, we will investigate the academic and medical position of the city. شاهنشاهی ساسانی (224ـ652 م) که با پیروزی اردشیر بابکان بر اردوان چهارم اشکانی بنیان‌گذاری شد، از درخشان‌ترین ادوار تاریخی ایران باستان محسوب می‌شود. عصر ساسانیان در تاریخ ایران، نه‌تنها از لحاظ سیاسی و نظامی، بلکه از نظر فرهنگی و علمی نیز اهمیت بسیار دارد. تلاش ساسانیان در احیای فرهنگ ملی، توسعة علوم و نیز ایجاد مراکز علمی از جمله شهر دانشگاهی گندی‌شاپور، نمونه‌ای آشکار برای این موضوع به شمار می‌رود. شهر گندی‌شاپور یکی از مراکز مهم علمی و آموزشی در ایران باستان بود و شهرت زیادی در دنیای کهن داشت و بعدها سرمشقی برای مراکز پزشکی ایران پس از اسلام شد. در این مقاله تلاش شده است با استفاده از منابع مورخان قدیم و جغرافیانویسان دورة اسلامی و هم‌چنین پژوهش‌ها و تحقیقات جدید و با استفاده از شیوة پژوهش‌های تاریخی و ضمن بررسیِ فرایندِ شکل‌گیری و توسعة این شهر مهم دورة ساسانی، به این سؤال پاسخ داده شود که شهر گندی‌شاپور در دولت ساسانی چه جایگاه و موقعیت فرهنگی ـ علمی داشته است.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2503_a4d32d89647aa9b67347556517d5ca9b.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 The emergence of the Yarsan religion and the periods of epiphany in this religion پیدایش آیین یارسان و دوره‌های تجلی در این آیین 53 76 2504 10.22111/jhr.2015.2504 FA محمد حاجی تقی استادیار گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی محمد رضا زاده صفری کارشناس ارشد ایران دوره اسلامی دانشگاه بهشتی معصومه هادی دانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه لرستان Journal Article 2016 06 29 The yarsan sect have some followers as one of the religious sects in iran. The adequate knowledge there is no about this sect in scientific and popular circle and the researches in this area does not indicate nature of that sect. this article is intended to study the rise of yari sect and the period epiphany in that sect. in this study, the method of research is descriptive-analytical and also the yarsanis religious sources has been library use. It is seems that the epiphany period is fourth courses in the yari sect and the rise of that sect has been social phenomenon and turn nature to a religion. آیین یارسان به عنوان یکی از نحله‌های مذهبی در ایران دارای پیروانی است. اکثر پیروان این آیین در منطقة غرب کشور، کردها و لک‌ها بوده و شهر کرند مرکز آیین یاری است. عقاید این آیین به صورت التقاطی است و دربارهی این نحله شناخت کافی در جوامع علمی و مردمی وجود ندارد. تحقیقات انجام گرفته‌شده در این حوزه به اندازهی لازم گویای ماهیت این آیین نیست و به صورت‌های گوناگون دربارة چگونگی پیدایش و دوره‌های تجلی آن سخن گفته شده‌است. مقالة پیش رو قصد دارد که به بررسی پیدایش آیین یاری و دوره‌های تجلی این آیین بپردازد. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی است و از منابعِ دینی یارسانی نیز استفادة کتابخانه‌ای شده‌است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که دوره‌های تجلّی در آیین یاری چهار دوره بوده و پیدایش این آیین پدیده‌ای اجتماعی بوده و به آیین مذهبی تغییر ماهیت داده‌است.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2504_a8312f1eae9e61c05c24db61324c8558.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 Foreign Trade of Transoxiana in the Samanids Era تجارت خارجی ماوراءالنهر در دوره‌ی سامانیان 77 102 2505 10.22111/jhr.2015.2505 FA حبیب زمانی محجوب استادیار گروه تاریخ و تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع) قنبر علی رودگر قنبرعلی رودگر استادیار تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران Journal Article 2016 06 29 Trade was one of the most important economic criteria of Transoxiana (Mawara al-Nahr) and merchants in this region had business relations with surrounding regions for a long time. Although domestic trade in Transoxiana was prosperous at the early Islamic centuries, its foreign trade flourished from fourth century AH, along with the consolidation of Samanids rule over this region. Using a descriptive-analytical method, the present article aims at explaining how and with the help of which factors the Samanids developed the foreign trade of Transoxiana and with which regions they had the most foreign trade. Findings show that the economic and business revival of Transoxiana at the time of Samanids is a reflection of the social and political discipline and security of this era. Samanid rulers, in addition to creating political unity, brought about the growth of foreign trade and the flow of trade caravans to this land by organizing economic affairs and creating a proper communication network and also reducing duties and taxes. The foreign trade of Transoxiana in the Samanids era was mainly with businessmen from China, Tibet, the land of Turks, Eastern Europe, Khorasan and Iraq. تجارت از مهم‌ترین شاخص‌های اقتصادی ماوراءالنهر بود و بازرگانان این منطقه از دیرباز با نواحی اطراف مناسبات تجاری داشتند. هر چند تجارت داخلی در ماوراءالنهر در قرون اولیه اسلامی رونق داشت؛ اما تجارت خارجی این سرزمین از سده ی چهارم هجری، هم زمان با تثبیت حکومت سامانیان بر این منطقه، رونق گرفت. مقاله ی حاضر بر این هدف است تا با روش توصیفی-تحلیلی مشخص سازد، سامانیان چگونه و با کمک چه عواملی به توسعهی تجارت خارجی ماوراءالنهر پرداختند و عمده ی تجارت خارجی آنها با کدام سرزمین‌ها بود. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، تجدید حیات اقتصادی و تجاری ماوراءالنهر در عصر سامانیان بازتابی از نظم و امنیت سیاسی و اجتماعی این دوره بود. امرای سامانی، علاوه بر ایجاد وحدت سیاسی، با سامان دادن به امور اقتصادی و ایجاد شبکه ی ارتباطی مناسب و همچنین کاهش عوارض و مالیات، موجب سرازیر شدن کاروان‌های تجاری به این سرزمین و رشد تجارت خارجی در ماوراءالنهر شدند. تجارت خارجی ماوراءالنهر در دورهی سامانیان، به طور عمده، با بازرگانان سرزمین‌های چین و تبت، سرزمین ترکان، اروپای شرقی، خراسان و عراق انجام می‌شد.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2505_ae7402bf3fa538c6889219fbc5480142.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 Historical Unconsciousness and the Descending Religion in Contemporary Iranshahr Thought ناآگاهی تاریخی و زوال جایگاه عقاید دینی در اندیشه امروزین ایرانشهری 103 122 2506 10.22111/jhr.2015.2506 FA سیروس فیضی استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران Journal Article 2016 06 29 Almost all Iranian contemporary intellectuals have seen religion the same as European intellectuals of Enlightenment tradition to be cause of underdevelopment. In Iranian contemporary history we can see evidences of the same trend: secularism during Constitutional Revolution; Reza Shah’s Bonapartism; leftism and liberalism during Mohammad Reza Shah; and even independence-oriented of Mossadiqi nationalism. But, studying Iranian modern history as it has been parallel to European modern one shows that the religion has come to be with state upon raison d’état. Having neglicted the necessity of being state with religion, although proceeding in theorizing and initializing the spread of liberty, rule of law, democracy, . . . in contemporary Iran, it has not gone further in theorizing the relation of state and religion so as to institute much more powerful and legitimate state. The current paper goes on to believe that the very important factor in strengthen of national power is formulating this relation. As it may come into mind why this formulating has been neglicted in Iranshahr thought as a very important question, the paper concludes and finds “historical unconsciousness” to the formulation as the best answer. تقریباً عمدة روشنفکران ایران که در حوزة اندیشة امروزین ایرانشهری قلم زده‌اند، عقاید دینی را ‌بسان روشنفکران اروپایی سنت روشنگری، عامل واپس‌ماندن قلمداد می‌کنند. در تاریخ معاصر ایران، عرفی‌گرایی دوران مشروطیت، بناپارتیسم رضاشاهی، چپ‌گرایی و لیبرال‌باوری در دورة محمدرضا شاه و حتی ملی‌گرایی مستقل که میراث دکتر محمد مصدق بود، نمودهایی از چنین روند و باوری به شمار می‌آیند؛ اما بررسی تاریخ مدرن ایران که همزاد با تاریخ مدرن اروپا در نظر گرفته می‌شود، نشان از همنشینی دولت با دین دارد که از سر ضرورت بوده و با اصل مصلحت دولت الفت یافته است. در نظر نگرفتن این ضرورت و مصلحت سبب شده که اندیشة ایرانشهری با وصف همة پویایی‌هایی که در نظریه‌پردازی و زمینه‌سازی برای آزادی‌خواهی، قانون‌گرایی، مردم‌سالاری و ... در روزگار معاصر داشته، نتواند منظومه‌های فکری مترقیانه‌ای برای تنظیم مؤثر روابط دولت و دین در دوران کنونی بیافریند و در حقیقت، در روند تأثیرگذاری بر مناسبات سیاسی کشور تا حد زیادی بازمانده است. این مقاله که تنظیم روابط دین و دولت را در تقویت قدرت دولت ملی در ایران مهم می‌داند، چرایی نادیده گرفته شدن چنین ضرورتی را مسأله مهمی در نظر می‌گیرد که می‌تواند پاسخ‌های متعددی داشته باشد. مقاله به عنوان یک ایده و صورت‌بندی تازه، «ناآگاهی اندیشه‌وران امروزین ایرانشهر از پیوند تاریخی سیاست با عقاید دینی» را علت مهمی دانسته و آن را مورد بررسی قرار می‌دهد.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2506_6e6968c336d128dbb3f18c0d5afb10fc.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 Khosrow Anushirwan military reform and its consequences اصلاحات نظامی خسرو انوشیروان و پیامدهای آن 123 142 2507 10.22111/jhr.2015.2507 FA علی اصغر میرزایی استادیار گروه تاریخ دانشگاه اراک Journal Article 2016 06 29 One of the fundamental pillars of the Sassanid kings was Dependence on armies that the warrior lords and noble of Persian and Parthian provided for the king. it is usually believed that this dependence has continued until his reign of Khosrow Anushirwan and his reforms and only when he was king for the first time abled to create an army of fixed and dependent on the king and actually saved himself from dependence on large forces and heads of families. Even, this independence had also been interpreted to create a centralized kingdom that the Sassanid kings followed it. But surviving certificates and reports of historians, is contrary to the general belief and the challenges it. This article, by exploring these certificates, seeks to consider Khosrow military reform and its consequences. یکی از پایه‌های بنیادین پادشاهی ساسانی، وابستگی به سپاهیانی بود که بزرگان و اشراف جنگجوی پارسی و پارتی برای شاه فراهم می‌کردند. معمولاً این باور وجود دارد که این وابستگی تا زمان پادشاهی خسرو انوشیروان و اصلاحات وی ادامه یافت و تنها در زمان او بود که شاه برای نخستین بار توانست سپاهی ثابت و وابسته به شاه را بیآفریند و عملاً خود را از وابستگی به نیروهای بزرگان و روسای خاندان‌ها برهاند. این ناوابستگی حتی به ایجاد پادشاهی متمرکز که شاهان ساسانی به دنبال آن بودند، نیز تعبیر شده‌است. اما گواهی‌های بازمانده و گزارش‌های مورخان، در تضاد با این باور عمومی قرار دارد و آن را به چالش می‌کشد. این نوشتار بر آن است تا با واکاوی این گواهی‌ها، اصلاحات نظامی خسرو و پیامدهای آن را بررسی نماید.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2507_f0fd6c9118b78ed9a12198632e9f16c8.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 The Success of the Caliph Mutazid in Managing of the Abbasid Financial Crisis کامیابی معتضد در مدیریت بحران مالی خلافت عباسی 143 154 2508 10.22111/jhr.2015.2508 FA علی ناظمیان فرد دانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد یاسمین حاتم الابراهیمی دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ Journal Article 2016 06 29 Mutazid was one of the powerful caliphs in the second half of the Abbasid caliphate who was confronted financial crisis due to vaccuated treasury,budget deficit and debility of state in paying salaries. Although this situation was the heritage of his ancestors,he never permitted to continue aforementioned conditions and shake the basis of the caliphate.The question which the current study tries to find an answer to it,upon the analytic and descriptive method, is: How could Mutazid solve the caliphate financial problems and remove the obstacles? The findings of this study show that he acted in political,financial and administrative spheres,employed the efficient agents and adopted the suitable approaches for managing of the current crisis and routinizing the situation. معتضد، یکی از مقتدرترین خلفای نیمه‌ی دوم خلافت عباسی بود که در ابتدای زمامداری خود با بحران مالی ناشی از تهی شدن خزانه، کسری بودجه و ناتوانی دولت در پرداخت حقوق کارکنان مواجه شد. گرچه او این نابسامانی‌ها را از پیشینیان خود به ارث برده بود؛ اما هرگز اجازه نداد که این دشواری‌ها ادامه یابد و ارکان خلافت را متزلزل سازد. پرسشی که این مقاله می‌کوشد تا به روش توصیفی - تحلیلی برای آن پاسخی جستجو کند، این است که معتضد با اتخاذ کدام شیوه و راهبرد توانست بحران مالی روزگار خود را مدیریت کند و موانع موجود را از میان بردارد؟ یافته های این پژوهش، ناظر به این معناست که او برای حل این معضل، در سه عرصة سیاسی، مالی و اداری وارد عمل شد و با استخدام کارگزاران باکفایت، روش‌ها و راهبردهای مناسبی را در هر سه عرصه برای رسیدن به هدف در پیش گرفت و با کامیابی، بحران موجود را مدیریت کرد و اوضاع را به سمت روالمندی به پیش برد.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2508_b843ec57fe3c5155f110cc5fe363b0cb.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 Indian merchants and Banian's role in Iran economy of Saffavid era نقش بانیان و تجار هندی در اقتصاد ایران عصرصفوی 155 182 2509 10.22111/jhr.2015.2509 FA جمشید نوروزی استادیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور شهرام رمضانی کارشناسی ارشد تاریخ تشیع دانشگاه پیام نور Journal Article 2016 06 29 The establishment of Saffavid government with twelve-Imam Shiite religious approach, opened a new time in Iran's history and differentiated this time of world from Iran's past periods of history. On the one hand, creating a powerful central government, military captures, territory development and stabilization on boundaries being neighbor with the competitor governments of the neighbor and on the other hand, actions such as providing safety of roads, developing caravanserai and the Saffavid economic and political relations with Europeans provided growth and prosperity reasons of Iran's domestic and foreign trade in Saffavid era. Following this importance, a suitable situation was provided for activity and presence of foreign businessmen such as Indian merchants in Iran. In this research, it has been attempted to consider preparation elements of presence and activity of Banian and Indian merchants in Iran's economic field of Saffavid era and also their activity outcomes through a historical research method with a descriptive-analytic approach based on library resources. Due to Indian merchants' activity in affairs such as money-changing and usury transactions which allotted them lots of profits, Iran economy of Saffavid era encountered with disadvantageous outcomes such as the exodus of desired coins to India, decrease of national money value and therefore increase of Indian commercial level comparing with Iran. تأسیس حکومت صفوی با رویکرد مذهبیِ شیعة دوازده امامی، فصل نوینی در تاریخ ایران گشود که این مقطع را از جهاتی متمایز از ادوار قبلی تاریخ ایران کرد. ایجاد حکومت مرکزی قدرتمند، فتوح نظامی، گسترش و تثبیت قلمرو در مرزهای هم‌جوار با حکومت‌های رقیب همسایه، از یک سو و اقداماتی همچون تأمین امنیت راه‌ها، گسترش کاروانسراها و روابط سیاسی و اقتصادی صفویان با اروپاییان، موجبات رشد و رونق تجارتِ داخلی و خارجی ایران در دورة صفوی را فراهم نمود. در پی این مهم، بستر مناسبی برای حضور و فعالیت بازرگانان خارجی، از جمله تجار هندی در ایران فراهم شد. در این پژوهش، تلاش شده با روش تحقیق تاریخی و با شیوة توصیفی– تحلیلی مبتنی بر منابع و مآخذ کتابخانه‌ای، عوامل زمینه‌ساز حضور و فعالیت بانیان و تجار هندی در عرصة اقتصاد ایران عصر صفوی و نیز پیامدهای فعالیت‌های آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد. به واسطه فعالیت تجار هندی در اموری مانند صرافی و معاملات ربوی که سود سرشاری را نصیب آن‌ها ساخت، اقتصاد ایران عصر صفوی با پیامدهای زیانباری همچون خروج مسکوکات مرغوب به هند، کاهش ارزش پول ملی و در نتیجه افزایش تراز بازرگانی هند در مقایسه با ایران مواجه گردید.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2509_60e5303a88548377c57e0109f9f6a98f.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 9 16 2015 12 22 Social Classes and the Structure of Khorasan Cities in Timurid period طبقات، مناصب و ساختار شهرهای خراسان دورة تیموری 183 203 2510 10.22111/jhr.2015.2510 FA محمد کریم یوسف جمالی دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد حسین میرجعفری استاد گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد اعظم کلانتر دانشجوی دکتری تاریخ ایران دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد Journal Article 2016 06 29 The destruction of human resource was started by Timor attack, and impacted on political and economic structure. Due to the tribal origin numerous tribes came to Iran with Timor and some of them stayed in Khorasan.However, at the time of Timor successor and as a result of commander supports and reconstruction, the cities were benefited from prosperity and development and a large number of people resided there. Military commanders, scholars, Sadat, elders, artists, craftsmen, Sufis and… are some of people who were settled in cities. Therefore, based on descriptive analytic method we are going to make a response to the following question: What development efforts took place in Khorasan, what social classes, guilds and artists were present there during Shahrukh reign and how was their relationship. The obtained data shows that successor paid more attention to urbanization so the cities had found their previous prosperity and growth. حملة تیمور به خراسان، اسباب نابودی نیروهای انسانی را فراهم آورد و ضربات جدی‌ بر ساختار سیاسی و اقتصادی آن وارد ساخت. با توجه به خاستگاه قبیله‌ای تیموریان، قبایل فراوانی همراه او به ایران آمدند و بخشی در خراسان ساکن شدند. با این حال در زمان جانشینان تیمور، شهرهای خراسان بزرگ در نتیجة حمایت حاکمان تیموری و بازسازی‌هایی که به اشاره آنها انجام گرفت، از رونق و آبادانی برخوردار شدند و جمعیت فراوانی در آنها سکونت پیدا کردند. فرماندهان نظامی، علما، مشایخ، سادات، دیوانیان، صنعت‌گران، پیشه‌وران، صوفیان و ... جزو شهرنشینان بودند. بر این اساس اینکه در شهرهای بزرگ خراسان چه اقدامات عمرانی صورت گرفت و چه طبقات و مناصبی در شهرها وجود داشت و چه هنرمندان و اصناف پیشه‌ورانی در شهرهای خراسان در دورة تیموری تا پایان حکومت شاهرخ در سال 850 هجری حضور داشتند و رابطة بین آنها چگونه بوده است، پرسش‌هایی هستند که این مقاله به روش توصیفی تحلیلی به دنبال پاسخ به آنهاست. آگاهی‌های به دست آمده گویای این نکته است که در دورة جانشینان تیمور به شهر و شهرنشینی توجة بیشتری از دورة خود تیمور شده است و برخی شهرهای خراسان بزرگ آبادانی و رونق خود را بازیافتند.

https://jhr.usb.ac.ir/article_2510_4097f10c9b398d2448e06cfa6d619fd6.pdf