دانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321برساخت هویت ملی ایران بر مبنای نژاد در دوران جنگ جهانی اول118479610.22111/jhr.2019.13242.1692FAرضابیگدلوپژوهشگر مرکز پژوهش های ناجاJournal Article20151227هویت از مهمترین مفاهیم علوم اجتماعی است. برخلاف نگاه ذاتگرا به هویت، هویتها در حال تحول و دگرگونی هستند. مولّفههای اساسی هویت در طی زمان و تحت تأثیر برخی حوادث و اندیشهها دچار تغییر و دگرگونی میشوند. نژاد آریایی بهعنوان یک مولّفه هویتبخش از سالهای جنگ جهانی اول به بعد، بهعنوان یکی از مولّفههای هویتبخش اضافه گردید. این مقاله دلایل و چگونگی برسازی هویت ایرانی بر اساس مولّفه نژاد را با استفاده از روش تاریخی-تحلیلی و با اتکا به نظریه برساختگرایی مورد بررسی قرار داده و به دنبال پاسخ به این سؤال است که حوادث و پیامدهای جنگ جهانی اول چه تأثیری بر هویت نژادی ایرانیان داشته است؟ یافتههای پژوهش بر آن است که دوران جنگ جهانی اول به خاطر گسترش ارتباطات فکری و فرهنگی ایرانیان با اندیشههای جدید و نیز حوادث سیاسی و اجتماعی خاصی که برای کشور پدید آمد، زمینه برای پذیرش نژاد آریایی بهعنوان یکی از مولّفههای هویت ملی ایرانی فراهم گردید.https://jhr.usb.ac.ir/article_4796_8b54fa753e1d7d958bbee8a7458c95b1.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321The effects of the First World War on the customs situation in Kermanshah (documentary review)تأثیرات جنگ جهانی اول بر وضعیت گمرک کرمانشاه (بررسی اسنادی)1939489110.22111/jhr.2019.23598.2251FAجهانبخشثواقباستاد گروه تاریخ دانشگاه لرستانفاطمهرحمانیکارشناسی ارشد تاریخ ایران دوره اسلامیپرستومظفریدکترای تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه لرستانJournal Article20180119گمرکات از مهمترین منابع مالی و اقتصادی هر حکومت است. بیشترین عرصه فعالیت گمرکات، تبادل کالا بین مناطق مختلف و تأمین امنیت راهها برای تجار و بازرگانان بوده است. این وضعیت در دوره قاجار نیز بیشازپیش در مراکزی که دارای گمرک بودند نمود داشت. یکی از اصلیترین این مراکز در مرزهای غربی کشور، دفتر گمرک ولایت کرمانشاه بود. اما با وقوع جنگ جهانی اول موقعیت اداره گمرکات ولایاتی که از پیامدهای جنگ درامان نماندند بهشدت آسیب دید. گمرکات کرمانشاه نیز بهواسطه هرجومرج ناشی از اشغال نظامی، به مخاطره افتاد و متحمل خسارات و زیانهای سنگینی گردید. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل پیامدهای جنگ جهانی اول بر گمرکات ولایت کرمانشاه است. روش پژوهش بهشیوة سند پژوهی و با رویکرد توصیفی تحلیلی با تکیهبر منابع اسنادی و کتابخانهای است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که امور گمرکات در کرمانشاه از اوایل دوره قاجار سیر ترقی و پیشرفت داشته است؛ اما از جنگ جهانی اول وقفهای در این روند به وجود آمد. رکود ناشی از جنگ نیز فقط محدود به گمرکات کرمانشاه نبوده بلکه دیگر دفاتر گمرکی در ولایات تابعه را هم درگیر نموده است. افزونبراین، فرازوفرود فعالیت گمرکات بر اوضاع اقتصادی تأثیرگذار بوده است.https://jhr.usb.ac.ir/article_4891_c369a62c639fa656ce80412f37b77b96.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321بررسی اندیشههای عبدالجلیل قزوینی در تبیین مفهوم وحدت و همگرایی عصر سلجوقی4160476710.22111/jhr.2019.23415.2241FAطلعتده پهلواندانشجوی دکترای تاریخ دانشگاه اصفهاناصغرمنتظرالقائماستاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهانمصطفیپیرمرادیاناستادیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهانJournal Article20180108پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم وحدت و همگرایی به جمع بندی و ارزیابی آراء و اندیشههای تفسیری علمای مسلمان بویژه شیخ عبدالجلیل قزوینی در قرن پنجم هجری میپردازد. طرح این موضوع در عصری است که اختلافات و منازعات مذهبی فراوانی میان شیعیان و اهل سنت دراقصی نقاط مختلف سرزمینهای اسلامی مطرح بوده و متفکران مسلمان را بدین اندیشه وا داشت که بسیاری از مسائل و نظریات تفرقه افکنانه و اختلاف برانگیز مذهبی را از میان بردارند و اندیشههای همگرایانه و تلاشهای مصلحانه در راه نزدیک کردن فرق و مذاهب اسلامی را جایگزین نمایند. شیخ عبدالجلیل قزوینی یکی از نخستین متفکران شیعی بود که به شکل جدی و تئوریک به بحث همگرایی و تقریب مذاهب پرداخت. تلاشهای عقل گرایانه وی این تسامح و تساهل و همگرایی را رونق بخشید، ایشان با توجه مسائل سیاسی و درک شرایط حکومتی در عصر غیبت، همکاری مشروط با حکومت و حل منازعات اعتقادی در راستای مفهوم امت واحده روابط حسنهای برقرار کردند، که تعالی علمی مسلمانان در این دوره از نتایج تلاشهای آنان بوده است. طرح اینگونه دیدگاه بعدها به جهت حفظ مکتب تشیع مبنای تلاشها و عملکرد بسیاری از علما و متفکران مسلمان در ادوار دیگر قرار گرفت. پژوهش حاضر درصدد است با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانهای، دیدگاههای ایشان را به جهت همگرایی و تقریب، از طریق طرح مسائل و مشترکات اعتقادی، نقد عقاید افراطی فرق اسلامی، برگزاری مناظرات، پاسخگویی به شبهات حدیثی- فقهی و اتهامات علیه شیعه و.. تبیین نماید. فرضیه تحقیق آن است که شیخ عبدالجلیل قزوینی با درک شرایط سیاسی- اجتماعی، نظریه احیاء همگرایی و تقریب مذاهب اسلامی را کاربردی برای حل بحران تبیین کردند.https://jhr.usb.ac.ir/article_4767_5b1c4581a1862316a7b2f3c08ab12d03.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321نقش مارونیها در سهمبندی قدرتِ مسلمانان و مسیحیان در لبنان عصر عثمانی6189476510.22111/jhr.2019.27044.2433FAجمالرزمجواستادیار گروه تاریخ دانشگاه شهید چمران اهوازعبداللهفرهیاستادیار گروه تاریخ دانشگاه مذاهب اسلامیJournal Article20181008تعامل مسلمانان و مسیحیان یکی از جنبههای مهم فرهنگ و تمدن اسلامی بوده است. مارونی ها از گروههای مسیحی هستند که حضور آنها در حوزه شرقی مدیترانه تا امروز واجد اهمیت و تأثیر بوده است. آنها باجدایی از کلیسای ارتدوکس ضمن فتوحات مسلمانان، مدت طولانی در انزوا بسر میبردند؛ با حمایت مسیحیت کاتولیک و امرای دست نشانده عثمانی در لبنان از دوره معَنیها توانستند وارد قدرت شوند. والیان عثمانی، جهت حفظ موازنه و جلب حمایت دُوَل اروپایی سعی در حمایت مارونیها داشتند. آغاز عصر تنظیمات در عثمانی به استقلال طلبی آنان شتاب بیشتری بخشید. بسط قدرت محمدعلی پاشا در مصر و احساسات استقلال طلبانه موجب شد تا عثمانیها و انگلیسیها سعی کنند از طریق دروزیها جلوی جدایی طلبی مارونیها را بگیرند. بنابراین در عصر قائم مقامیه از دروزیها در برابر مارونیها حمایت کردند، که با دخالت فرانسه منجر به نظام متصرفیه با حاکمی مسیحی منصوب شده از سوی باب عالی شد. مارونیها میخواستند همچنان به بسط قدرت و نفوذ خود در لبنان بپردازند. امپراتوری عثمانیِ پس از جنگ جهانی اول به ناچار لبنان را به فرانسه واگذار کرد. بدین ترتیب، لبنان مستعمره حامی قدیمی مارونیها یعنی فرانسه شد و از امپراتوری عثمانی جدا گردید؛ با وجود این در ادامه آرزوی فرانسه در ایجاد کشوری مسیحی و دست نشانده در خاورمیانه محقق نشد. در مقاله حاضر ریشه های ترکیب سیاسی لبنان و زمینه های تاریخی سهمگیری مسلمانان ومسیحیان از قدرت، در این کشور مورد تحلیل و ارزیابی قرار می گیرد.https://jhr.usb.ac.ir/article_4765_03c1c536bef5dd3c65e831206d60d94e.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321نقش راه ابریشم در تبادل فرهنگی و تجاری ایران و چین در دورۀ ساسانی91111475610.22111/jhr.2019.10129.1469FAحکمت اللهریاحیگروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد،اصفهانمحمد کریمیوسف جمالیگروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، اصفهان، ایرانفیض الهبوشاسب گوشهگروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف-آباد، اصفهان، ایرانJournal Article20150421 در تاریخچهی راه ابریشم نقشهای مهمی در مبادلات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بین کشورهای مختلف نگاشته شده است. کاروانهای این کهنراه تجاری که ناگزیر بودند از سرزمین ایران عبور میکرد و یا قسمتی از راه را از طریق دریا پشت سر بگذارند، امکانی بود که سه قارهی آسیا، اروپا و آفریقا را به همدیگر پیوند میخوردند. این کهنراه که حوزۀ فعالیت آن از قلمرو اقتصادی و تجاری فراتر رفته بود، به مسیر مبادلات همه جانبۀ اقتصادی، سیاسی، فکری، مذهبی و فرهنگی در جهان باستان تبدیل شده بود. یافتههای تحقیق چنین تصویری را ترسیم مینماید که در مسیر جاده ابریشم آیینهای بزرگ متولد شدند، ابداعات بزرگ به وجود آمد و اندیشهها و باورهای بسیار از طریق این جاده در مناطق مختلف به ویژه بین ایران و چین منتشر گردید. یکی از ادوار درخشان رونق راه ابریشم، در دورهی ساسانی رقم خورده و بیشتر تأثیرات تجاری و فرهنگی بین دو کشور ایران و چین در این دوره رخ داده است. این پژوهش با پیروی از روش تحقیق تاریخی (توصیفی – تحلیلی) و با استناد به یافتهها و منابع تاریخی، به نقش راه ابریشم در تبادل فرهنگی و تجاری ایران و چین در دوره ساسانیان میپردازد.https://jhr.usb.ac.ir/article_4756_eba8ea7829588f800159eec27be5f76e.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321بررسی رویکرد اسلامگرایانة ایرانستیز در اندیشه ایرانیان (موردپژوهش: صاحب ابن عباد و بدیع الزمان همدانی)113130488910.22111/jhr.2019.27472.2461FAرضاشجری قاسم خیلیاستادیار گروه تاریخ دانشگاه مازندرانJournal Article20181105فتح ایران توسط اعراب تحولی عمیق در ایران پدید آورد. این حادثه موجبات تغییر ساختار سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور را فراهم آورد. در مواجهه با وضعیت جدید جریانهای گوناگونی در ایران شکل گرفتند؛ در این میان کسانی بودند که نه تنها به دین جدید درآمدند، بلکه گذشته خود را به عنوان دوران جهل و شرک و پلیدی انکار نموده و غرق در شرایط جدید شدند. این گروه اسلام گرایانی بودند که خود را تنها با عناصر و مؤلفههای جدید و عمدتاً دینی تعریف میکردند و هیچ توجهی به حفظ و ترویج مواریث فرهنگی ایران نداشته و حتی به رد و انکار آداب و رسوم و عقاید ایرانی اهتمام داشتهاند. هدف ما در این پژوهش، بررسی رویکرد اسلامگرایانة ایران ستیز در اندیشه ایرانیان، بطور موردی صاحب ابن عباد و بدیع الزمان همدانی، است و برآنیم با روش توصیفی- تحلیلی به این سؤالات پاسخ دهیم که: ریشه و تبار جریان اسلامگرایانه و ایران ستیز کجاست؟ و زمینهها و دلایل تکوین چنین رویکردی چیست؟ یافتههای تحقیق نشان میدهد که رویکرد اسلام گرایی و ایران ستیزی، ریشه در دوران نخستین اسلامی دارد و شکل گیری آن به دوران گسترشِ دین اسلام در ایران برمی گردد و اینکه تملایلات اسلامگرایانه و ایران ستیزانه به جهت عدم تمایز بین عرب و دین اسلام بوده است.https://jhr.usb.ac.ir/article_4889_05b99125b3a82fe4a8e067ca24fabef0.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321رهیافتهای هویت سرزمینی و دینی در کتاب تاریخ سیستان131157475710.22111/jhr.2019.29347.2584FAام البنینشهریاریدانشجوی دکترای دانشگاه ادیان و مذاهبنعمت اللهصفری فروشانیاستاد مجتمع آموزش عالی تاریخ، سیره و تمدن اسلامی جامعة المصطفی قمJournal Article20190410کتاب تاریخ سیستان در زمره منابع مکتوبی است که به دلیل ظرفیتهای نوشتاری و اطلاعات آن میتواند عرصه مهمی برای مطالعه رویکردهای مؤلف در چارچوب نظام ساختاری متن کتاب باشد؛ زیرا مؤلف این اثر علاوه بر فارسینویسی سره، تلاش کرده است تا در مجموعهایی از لغات و واژگان پر مفهوم، ضمن انتقال رخدادهای تاریخی، بهگونهایی پایبندی خویش را به پاسداشت مرزهای سرزمینی و یا نگاشت باورهای اعتقادی و دینی اعلام نماید؛ بنابراین اساس، خواست این مقاله:«رهیافتهای هویت سرزمینی و دینی کتاب تاریخ سیستان» است که میتواند علاوه بر واگویی اندیشههای هویت سرزمینی نویسنده، پایبندی وی به اعتقادات دینی و اصول مذهبی او را تبیین نماید، یکی از راههای دستیابی به این رهیافتها میتواند گزینش و نوع چینش اخبار تاریخی وهم چنین کاربست واژگان باشد که در مقام یافت پرسشهای پژوهش بر اساس مطالعات کتابخانهای و به روش توصیفی - تحلیلی نائل آید. نتایج حاصله از این پژوهش بیانگر این است که نویسنده در این اثر نسبت به سرزمین یا زادبوم خود موضعی جانبدارانه داشته و برای آن هویتی مستقل قائل بوده و به نظر میرسد موضوع هویت سرزمینی را بر هویت دینی خویش مقدم داشته، بهگونهای از تسامح دینی و مذهبی برخوردار بوده است.https://jhr.usb.ac.ir/article_4757_ecc7cad02111065566d700e7f8e3ee95.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321نگرشی بر مهمترین مؤلفههای روششناختی در مطالعات تاریخی ابوریحان بیرونی و کاربست آن در تاریخنگاری فرهنگی159178476910.22111/jhr.2019.12424.1623FAحمیدصادقیدانشجوی دکترای گروه تاریخ دانشگاه اصفهانجعفرنوریاستادیار گروه ایرانشناسی دانشگاه آیت الله حائری میبدJournal Article20151021 آنچه از روش در تاریخنگاری ابوریحان بیرونی مدنظر است، مؤلفههایی است که تاریخنگاری وی را تا حد گستردهای از روش دیگر مورخان مسلمان متمایز میکند. روش وی در سنجش صحتوسقم رویدادها، چگونگی دسترسی مورخ به منابع تاریخی، بهرهگیری از شاخههای مختلف علوم در بررسیهای تاریخی، ازجملهی این مؤلفههای متفاوت است که روششناسی تاریخی ابوریحان در مطالعات تاریخی را نسبت به سایر مورخان متمایز کرده است. درواقع تاریخنگاری ابوریحان بیرونی را میتوان با توجه به این شاخصهها مورد تدقیق و بررسی قرار داد. از طرف دیگر ابوریحان در نگرش تاریخی خود، دارای رویکردی فرهنگی است؛ امری که در تاریخنگاری مسلمانان تا اواسط قرن سوم بهطورجدی در کانون توجه این مورخان قرار نگرفته است. فرضیهی اساسی در این پژوهش که در جهت اثبات یا رد آن گام برداشته میشود این است که روششناسی تاریخی در مطالعات تاریخنگارانه و تاریخنگرانهی ابوریحان بیرونی در خدمت تاریخنگاری فرهنگی قرار میگیرد که حاصل آن بازتاب وسیع فرهنگ و مؤلفههای آن در آثار تاریخی وی میباشد.https://jhr.usb.ac.ir/article_4769_43516cd0fa69b618303ac9989a081244.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321تجددخواهی در اندیشه محمدباقر میرزا خسروی کرمانشاهی (تجدد، ادب و سیاست)179210475810.22111/jhr.2019.16153.1865FAمهدیصلاحدانشیار گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستانسجاددادفراستادیار گروه تاریخ دانشگاه رازیروح الهبهرامیدانشیار گروه تاریخ دانشگاه رازیJournal Article20160726محمدباقرمیرزا خسروی معروف به خسروی کرمانشاهی از شاهزادگان دولتشاهی، رجال سیاسی آزادیخواه و ازجمله ادبا، کتاب و دبیران برجسته دیوانی روزگار قاجار بشمار میرود. وی علاوه بر کتابت، دبیری و منشیگری دفتر برخی از حکام و فرمانروایان کرمانشاهان و فارس و مدیریت برخی ادارات دولتی در کرمانشاه عهد قاجار، دارای دانش، آگاهی و فضیلتهای اخلاقی و علمی فراوان بود. جایگاه وی بهعنوان یکی از شاهزادگان برجسته قاجار و آگاهیاش از اوضاع ایران و جهان او را در متن تحولات جدید در تاریخ ایران عهد قاجار در کرمانشاه قرارداد و بهعنوان بازیگری مؤثر و درعینحال معتدل در عرصه رخدادهای مشروطیت در کرمانشاه ایفای نقش نمود. بعلاوه در حوزه ادبی در نظم و نثر آثار بسیار ارزشمند و قابلستایشی در ادبیات کهن و نوین برجای نهاد که درجای خود بایستی موردبررسی واقع شود، اما آنچه که در این پژوهش موردنظر است رویکرد تجدد خواهانِ و نواندیشی در عرصه ادب و سیاست در حیات تاریخی و اندیشۀ محمدباقر میرزا خسروی کرمانشاهی است. تأثیرگذاری او درروند تحولات مشروطهخواهی در کرمانشاه و نواندیشیاش در حوزه ادبیات داستانی عصر مشروطه با نگارش نخستین رمان تاریخی ازجمله این رویکرد تجدد خواهانِ سیاسی و ادبی است که موردتوجه قرارگرفته است.https://jhr.usb.ac.ir/article_4758_7d1587514fc7775cd119735c01144e18.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321The Role of Turkey in Delimitation of Iran’s Eastern Bordersنقش ترکیه در تعیین مرزهای خاوری ایران212230527010.22111/jhr.2019.24598.2301FAمهدیلکزیدانشجوی دکتری مسائل ایران، دانشگاه آزاد تهران مرکز، تهران، ایراناسداللهاطهری مریاناستادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی تاکستان، تاکستان، ایرانJournal Article20180406<strong> </strong> <br /><strong>Abstract:</strong> <br />In 1242 (1863), the United Kingdom united the governments of Herat, Kabul and Kandahar and then created Afghanistan. At that time, there were regional disputes between Iran and Afghanistan. It was because of the lack of precise delimitation. With the intensification of the border dispute between Iran and Afghanistan, the two governments decided to refer non-British arbitration in accordance with Article 10 of the 1921 Iran-Afghanistan Treaty, which emphasized the transfer of border arbitration to a government other than Britain. The Turkish government accepted it and appointed General Fakhr al-Din Altai to the leadership of the arbitration panel. On October 16, 1935, the Iranian parliament passed a bill on the basis of the ruling of the Altay. <br />The aim of this paper is to first consider how Turkey determined the eastern borders of Iran, and secondly, explain the process of territorial disputes between Iran and Afghanistan in this region. This research, based on descriptive-analytical method, seeks to answer this question: What was an Altay's decree about Iran-Afghanistan borders and what were its consequences? The findings of the research show that an Altai's unilateral vote in favor of Afghanistan is not based on personal considerations, but reflects Turkey's vast macroeconomic policies to undermine Iran and its closeness to Afghanistan. <br /> <br /><strong>Key word:</strong> Iran, Afghanistan,turkey, Altai arbitration, Border dispute <br /> حکومتهای هرات و کابل و قندهار در سال 1242 (1863) به کمک بریتانیا در یکدیگر ادغام و کشور افغانستان را به وجود آوردند. در این زمان اختلافات مرزی ایران و افغانستان در چند ناحیه وجود داشت. این امر به عدم مرزبندی دقیق و مشخص برمی گردد. با شدت گرفتن منازعه مرزی ایران و افغانستان، دو دولت براساس ماده 10معاهده 1921 ایران و افغانستان که بر واگذاری داوری مرزی به دولتی جز بریتانیا تاکید داشت تصمیم به ارجاع داوری غیر بریتانیایی گرفتند. دولت ترکیه آن را پذیرفت و ژنرال فخرالدین آلتای را به رهبری گروه داوری منصوب کرد. مجلس ایران در 16 اکتبر 1935 لایحه مرزی مبتنی بر رای داوری آلتای را تصویب کرد. <br />هدف این مقاله آن است که نخست به چگونگی فعالیت ترکیه در تعیین مرزهای شرقی ایران بپردازد، دوم این که فرآیند اختلافات ارضی ایران و افغانستان در این منطقه و سرانجام آن را بیان دارد. این پژوهش، براساس روش توصیفی-تحلیلی در پی پاسخ به این سوال است که: داوری آلتای، در رابطه با تعیین مرزهای ایران و افغانستان چگونه بوده و چه پیامدهایی داشته است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد رأی یک جانبه آلتای به نفع افغانستان نه بر مبنای ملاحظات شخصی بلکه بازتابی از سیاست های کلان ترکیه برای تضعیف قدرت منطقه ای ایران و نزدیکی به افغانستان است.https://jhr.usb.ac.ir/article_5270_bf492290e2391338f4db840c4e78e641.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321The Impact of the Persian Gulf Maritime Economy on the Occurrence of the Zangian Resurrection (249 to 255 AH)تاثیر زمینههای اقتصاد دریایی خلیجفارس در پیدایش قیام زنگیان(249 تا 255هجری)232252527110.22111/jhr.2020.8157.1327FAبهادرشهریاریدانشگاه شیراز- بخش تاریخسید ابوالقاسمفروزانیدانشگاه شیراز- بخش تاریخJournal Article20170826The Impact of the Persian Gulf Maritime Economy on the Occurrence of the Zangian Resurrection (249 to 255 AH)در این مقاله ارتباط تحولات اقتصاد دریایی خلیجفارس در شکلگیری قیام زنگیان بر مبنای دو محور درنظر گرفته شده است؛ یکی تاثیر آن بر پیدایش زمینههای قیام و دوم نقش فعالین این حوزه در برپایی قیام میباشد. در محور نخست، با توجه به رونق اقتصاد دریایی خلیجفارس، به روابط دائمی میان کرانهها و پسکرانهها اشاره شده که نواحی ساحلی و داخلی را بیش از پیش وابسته و در ارتباط با یکدیگر قرار داده بود، به اندازهای که هرگونه تحول مثبت و یا منفی آثار مشابهی نیز بر دیگری داشت. میان بصره(کرانه) و بغداد(پسکرانه) نیز چنین روابطی پدید آمده بود. بحرانها و ناآرامیهای متداوم سیاسی و نظامیِ بغداد و سامرا در نیمه نخست قرن سوم، آثار سوئی بر حیات تجاری بصره داشته و باعث رکود آنجا شده بود. در این شرایط واکنش فعالین بازرگانی بصره و خلیجفارس جهت بهبود و احیاء رونق تجاریِ پیشین، در قیام زنگیان متجلی گردید. در محور دوم؛ در سیر تاریخی قیام، قرائنی وجود دارد که نقش تجار و انگیزههای بازرگانی قیام را نشان میدهد در این مقاله به برخی از این موارد تا زمان اعلان رسمی قیام(255) اشاره شده است.https://jhr.usb.ac.ir/article_5271_0db6133a8ba4ebd44ace34b7fc1877a8.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستاننشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام2345-2099132420190321Followers of the divine religions in Shiraz and their role in the urban body (a case study of Zoroastrians, Jews and Christians from the Safavid period to the end of Zandi)پیروان ادیان الهی در شیراز و نقش آنها در کالبد شهری (مطالعه موردی زرتشتیان، یهودیان و مسیحیان از دوره صفویه تا پایان زندیه)253270538110.22111/jhr.2019.5381FAمصطفیندیمگروه تاریخ دانشگاه شیرازسلیمانحیدریگروه تاریخ دانشگاه شیرازابوالقاسمبهرامی چکنیدانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه شیرازJournal Article20200509Although after the arrival of Islam in Iran, the majority of the population of the country gradually absorbed the religion of Islam, yet some believers in other divine religions in various provinces, including Shiraz, remained in their former religion and influenced the physical development of the city. The main issue of this research is to investigate the role of Zoroastrian, Jewish and Christian religious groups in the physical development of Shiraz from Safavid to Zandiyeh. The purpose of this study is to investigate the impact of the three mentioned groups on the physical development of this city. The research method is descriptive along with the analysis and method of library data collection. The findings show that the followers of divine religions lived in Shiraz from Safavid era to the end of Zandiyeh, although in order to maintain security and religious convergence in their own neighborhood and apart from other neighborhoods, they nevertheless lived in urban structures, social and economic affairs and the creation of new markets. Downtown played an important role.
اگر چه بعد از ورود اسلام به ایران به تدریج اکثریت جمعیت کشور جذب دین اسلام شدند، با این وجود برخی از معتقدان به سایر ادیان الهی در ایالتهای مختلف از جمله شیراز همچنان بر دین قبلی خود باقی ماندند و در تحولات کالبدی شهر تأثیر گذاشتند. مسأله اصلی پژوهش پیشروی نقش آفرینی گروههای دینیِ زرتشتی، یهودی و مسیحی در تحولات کالبدی شهری شیراز از صفویه تا زندیه و هدف پژوهش بررسی تأثیر سه گروه ذکر شده در تحولات کالبدی این شهر است. روش پژوهش توصیف همراه با تحلیل و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانهای است. یافتههای پژوهش نشان می دهد پیروان ادیان الهی در شیراز از عصر صفویه تا پایان زندیه اگر چه برای حفظ امنیت و همگرایی دینی در محله خاص خود و جدا از سایر محلات شهر میزیستند با این وجود در ساختارهای شهری، امور اجتماعی و اقتصادی و ایجاد بازارهای جدید در مرکز شهر نقش مهمی از خود بر جای گذاشتند.https://jhr.usb.ac.ir/article_5381_e7f5ff6b9b0fc7ef226c6781a5070a2f.pdf