دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 Constitutionalism, libertarianism, and Conflict with despotism in the thought of Dehkhoda مشروطیت، آزادی‌خواهی و ستیز با استبداد در اندیشۀ دهخدا 1 30 5644 10.22111/jhr.2020.32754.2693 FA رضا افسرده گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران حامد عامری گلستانی گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران لنا عبدالخانی گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران حامد محقق نیا گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Journal Article 2019 12 20 Dehkhoda is one of Iran's most influential literary political elites in the constitutional era. He has dealt with the most important political issues of Iran's constitution in the course of many years, with a powerful pen and a penetrating view. Among the literate and the cultural, at least, there was at least one person who was as knowledgeable as the Dehkhoda who knew the status quo in both thought and action. Understanding his important political ideas, beyond his literary and cultural personality, plays an important role in the proper understanding of constitutionalism. He was a full-fledged "progressive" who had a national and Iranian view of the important feature of his valuable vocabulary. On the basis of this rise, he regarded constitutionalism as a positive, legal, libertarian political system, and in the negative sense defined it as an antithesis of "despotism". Dehkhoda must be regarded as a continuation of the early intellectuals of the Qajar era, who go beyond them and move towards a different understanding and understanding. This article seeks to explain Dehkhoda's understanding of constitutionalism, given her place in modern Iranian intellectual history. دهخدا، یکی از تأثیرگذارترین نخبگانِ سیاسی ادبی ایران در روزگارِ مشروطیت است. او، با قلمی توانمند و نگاهی نافذ، در طولِ سالیانِ دراز، به مهم‌ترین مسائلِ سیاسی ایرانِ روزگارِ مشروطه پرداخته بود. در میانِ اهلِ ادب و فرهنگ، شاید، کمتر کسی به‌اندازۀ دهخدا پیدا می‌شد که هم در عرصۀ اندیشه و هم در عرصۀ عمل به‌عنوانِ ناظری آگاه و ناقد، وضعیتِ موجود را بشناسد. شناختِ ایده‌هایِ مهمِّ سیاسیِ او، ورایِ شخصیتِ ادبی و فرهنگیِ والایش، نقشِ مهمّی در فهمِ درست از مشروطیت دارد. او، یک «ترقّی‌خواهِ» تمام‌عیار بود که نگاهی ملّی و ایرانی به این مقوله داشت که نمودِ مهمِ آن را در <em>لغت‌نامۀ</em> ارجمندش می‌توان دید. بر مبنایِ این ترقّی‌خواهی، او مشروطیت را، در وجهِ ایجابی، نظامی سیاسی ‌حقوقی و مبتنی بر آزادی می‌دانست و در وجهِ سلبی، آن را مُضادِّ «استبداد» تعریف می‌کرد. دهخدا را باید در تداومِ اندیشه‌گرانِ رده اوّلِ عصرِ قاجار دانست، که از آنان گامی فراتر می‌نهد و به‌سویِ فهم و درکِ متفاوتی از آن گام برمی‌دارد. این مقاله، سعی در تبیینِ درکِ دهخدا از مشروطیت، با در نظر داشتنِ جایگاهِ او در تاریخِ فکرِ جدید ایران‌زمین است. https://jhr.usb.ac.ir/article_5644_4fa3992127aa2fc849f1eb993b779e71.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 The Effect of Supportive Policies of the Timurid Emperors on Status of Marketers and the Urban Economy تأثیر سیاست‌های حمایتی امرای تیموری بر موقعیت بازاریان و اقتصاد شهری 31 52 5277 10.22111/jhr.2019.22537.2185 FA کامبیز امیراسمی گروه تاریخ دانشکده ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه اصفهان شهراصفهان کشورایران ابوالحسن فیاض انوش گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران فریدون اله یاری گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2017 11 02 Timurids valued urban life and attempted to bring about prosperity to urban economy. The main active components within the realm of urban economy were marketers. Therefore, the role and effect of Timurids sovereignty in survival of the market (bazaar) and marketers (bazarian) turns into an important issue. This article tries to evaluate the status of market and marketeers in Timurids area and express the standpoint of Timurids rulers regarding this imortant urban component and through relying upon the extant data within resources and using the descriptive analytical method, it tries to answer this query that how much the marketeers status has been influenced by behaviors and policies of Timurids. The intended hypothesis states that Timurids had realized the importance and also paramount economic and social functions of marketers. Hence, they came to this conclusion that supporting markets and marketers is advantageous to their sovereignty and improving the society conditions from economic and social view. The study results suggest that Timurids considered an appropriate status for marketers and paved the way for prosperity of their economic activities through their own supports. As a result of such policy, the urban economy achieved appropriate conditions تیموریان زندگی شهری را ارج نهاده در زمینة رونق دادن به اقتصاد شهری کوشش کردند. اصلی‌ترین عناصر فعال در حوزه‌ی اقتصاد شهری بازاریان بودند. بنابراین نقش و تأثیر حاکمیت تیموریان در دوام و بقای بازار و بازاریان به مسأله‌ای مهم تبدیل می‌شود. این نوشتار می‌کوشد با اتکاء به داده‌های موجود در منابع و با روش توصیفی ـ تحلیلی به این پرسش پاسخ دهد که جایگاه بازاریان تا چه میزان از رفتارها و سیاست‌های تیموریان تأثیر پذیرفته است؟ فرضیه‌ی موردنظر بیان می‌کند که تیموریان به اهمیت و کارکردهای مهم اقتصادی و اجتماعی بازاریان پی برده بودند. لذا حمایت از بازار و بازاریان را از نظر اقتصادی و اجتماعی برای حاکمیت خود و بهبود اوضاع جامعه سودمند یافتند. نوشتار حاضر درصدد ارزیابی جایگاه و موقعیت بازار و بازاریان در دورة تیموریان و بیان دیدگاه فرمانروایان تیموری نسبت به این بخش مهم جامعه‌ی شهری است. دستاورد پژوهش نشان می‌دهد، تیموریان جایگاه و اعتبار مناسبی به بازاریان دادند و با حمایت‌های خود زمینه‌ی رونق گرفتن فعالیت‌های اقتصادی ایشان را فراهم نمودند. در نتیجه‌ی این سیاست اقتصاد شهری از وضعیت مطلوبی برخوردار شد. https://jhr.usb.ac.ir/article_5277_c0459075ba2240d5e66255c6148e5fbe.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 Explaining the grounds and causes of the formation and continuity of the Ibadiyya religion in Oman تبیین زمینه‌ها و علل شکل‌گیری و تداوم مذهب اباضیه در عمان 53 80 5687 10.22111/jhr.2020.34959.2852 FA مصطفی پیرمرادیان هیات علمی گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. فرشته بوسعیدی گروه تاریخ،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. زهرا حسین هاشمی گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2020 07 08 The cultural and social structure of the early Islamic society led to the emergence of various groups and sects at that time.One of these groups was the Kharijites, who themselves were categorized,and some of them went to extremes,some to extremes, and some to moderation.Ibadiyya is one of the groups that emerged from these developments. By the end of the fourth century, some regions of the Islamic world,‌including; It included Iran,‌Saudi Arabia,‌Andalusia,‌Africa,‌Yemen and Oman. But they all stagnated for cultural,‌political,‌and social reasons after a while,‌and only two geographical areas,‌North Africa and the Arab country of Oman,‌provided the environment for them to survive.‌The heights,‌deserts and remoteness of Oman from the main centers of the Caliphate, the flight and exile of the opposition to Oman, the unrest in Oman during the Umayyad era,‌the efforts of the Ibadi imams to spread the invitation outside Basra,‌the presence of prominent Ibadi figures in Oman,‌closeness The kinship between Oman and Basra, the conformity of the system of electing the Imam with the system of electing the chief of the tribe in Oman,... were among the factors and grounds for the formation and continuation of Ibadiyya in Oman. In this research,‌the main question has been answered by descriptive-analytical method and through a library study:What were the backgrounds and causes of the formation and continuation of the Ibadiyya religion in Oman?The hypothesis of the article is that social,geographical,political and intellectual factors and contexts have led to the formation and continuation of the Ibadi religion in Oman. ساختار فرهنگی و اجتماعی جامعة صدر اسلام، سبب پیدایش گروهها و فرقه‌های مختلفی در‌آن برهه زمانی شد. یکی از این-گروهها، خوارج بود که خود دچار دسته‌بندی شد و عده‌ای از آنها راه افراط، بعضی طریق تفریط و برخی نیز مسیر اعتدال را طی نمودند. اباضیه یکی از گروههای برآمده از این تحولات است‌که تا پایان قرن چهارم، برخی از مناطق جهان اسلام از جمله؛ ایران، عربستان، اندلس، آفریقا، یمن و عمان را در قلمرو خود قرار داده بود. اما همگی آنها به دلایل فرهنگی، سیاسی و اجتماعی پس از مدتی دچار رکود و زوال شدند و تنها دو منطقه جغرافیایی، شمال آفریقا و کشور عربی عمان بود که محیط را برای ادامة حیات آنها فراهم آورد. ارتفاعات، بیابان‌ها و دور بودن عمان از مراکز اصلی خلافت، فرار و تبعید مخالفان به عمان، ناآرامی‌های عمان در عصر امویان،تلاش ائمه اباضی جهت گسترش دعوت در خارج از بصره،حضور چهره‌های شاخص اباضیه در عمان، قرابت خویشاوندی ازد عمان و ازد بصره، انطباق نظام انتخاب امام با نظام انتخاب رئیس قبیله در عمان،... از جمله عوامل و زمینه‌های شکل‌گیری و تداوم اباضیه در عمان بوده‌اند. در‌این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق مطالعه-کتابخانه‌ای به این پرسش‌ اصلی پاسخ داده شده است: زمینه‌ها و علل شکل‌گیری و تداوم مذهب اباضیه درعمان چه بوده است؟ فرضیه مقاله چنین است‌که عوامل و زمینه‌های اجتماعی، جغرافیایی، سیاسی و فکری باعث شکل‌گیری و تداوم مذهب اباضیه در عمان بوده است. https://jhr.usb.ac.ir/article_5687_fc0000d8bf52121b036c6bbfc4e7de40.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 Zoroastrians' Cultural and Educational Activities in Reza Shah Period فعالیت های فرهنگی وآموزشی زرتشتیان در دورۀ رضا شاه 81 106 5689 10.22111/jhr.2020.25223.2347 FA مسعود دادبخش دانش آموخته دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی از دانشگاه خوارزمی. مدرس دانشگاه . حسین مفتخری استاد گروه تاریخ دانشگاه خوارزمی Journal Article 2018 05 19 From the second half of the 13 solar hijri century, increase in the cultural and commercial relationships of iranian zoroastrians with Parsian society in India, has been resulted in a development of the cultural and educational activities of the zoroastrian society in Iran. Representstive of indian Persian, who beleived that the biggest problems of Iran are illiteracy and poor cultural situation, have been founded the schools and did several reforms in cultural and educatinal structure of iranian zoroastrians. After that the Reza shah got into power, in one side the tendency of the government for resuscitation of the antagonistic thought increased; And at the other side, modernisation and the integration of the cultural and educational system became one of the essential goals of the government. Above all, the main questions of this article are how these changes effect the state of Iranian Zoroastrians, and what is the role of them in developing process of cultural and educational activities? <br />Based on descriptive and analytic consideration of historical documents and educational statistics, social state of Zoroastrians in the period of RezaShah was imporoved, and they play significant role in that period. با به قدرت رسیدن رضا شاه، به دلیل علاقۀ حکومت به پررنگ‌تر شدن تاریخ و نمادهای باستانی ایران، آئین زرتشت به عنوان دین باستانی کشور بیش از پیش مورد احترام قرار گرفت و وضعیت اجتماعی پیروان این آئین _که از اواسط دورۀ قاجار و با ایجاد ارتباط با جامعه پارسیان هند به پیشرفت‌هایی دست پیدا کرده بودند_ بهبود یافت. از سوی دیگر مدرن سازی و یک‌پارچه سازی سیستم فرهنگی و آموزشی کشور به یکی از اهداف اصلی حکومت تبدیل شد و مدارس نوین و گروه‌های فرهنگی و هنری زیادی با حمایت‌های دولت تشکیل گردید. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سؤال است که تحولات صورت پذیرفته در این دوره چه تأثیری بر روی جایگاه فرهنگی زرتشتیان ایران گذاشت و نقش آنان در پیشرفت‌های فرهنگی و آموزشی کشور در این ایّام تا چه حد بود؟<br />آن‌طور که از بررسی‌های‌ توصیفی _ تحلیلی منابع کتابخانه‌ای، اسناد، مکتوبات و احصائیه‌های آموزشی به دست می‌آید جایگاه اجتماعی و فرهنگی زرتشتیان در دورۀ رضا شاه پیشرفت زیادی پیدا کرده است و آنان توانسته‌اند در پیشبرد اهداف فرهنگی، هنری و آموزشی کشور اثرگذاری بالایی داشته باشند. https://jhr.usb.ac.ir/article_5689_90b38444429554e340b703ab04da7755.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 An Analysis of the Effects of the Cold War and the Bipolar System on Iran-Iraq Relations in the Second Pahlavi Period تحلیلی بر تأثیرات جنگ سرد و نظام دوقطبی بر روابط ایران و عراق در دوره پهلوی دوم 107 135 5686 10.22111/jhr.2020.35309.2887 FA علی شاکر دانشجوی دکتری دانشگاه پیام نور حسین آبادیان استاد گروه تاریخ دانشگاه بین المللی امام خمینی Journal Article 2020 08 08 With the end of World War II, major changes took place in international relations and the groundwork was laid for the formation of a bipolar system. The United States and the Soviet Union, as leaders of the Eastern and Western blocs, faced each other in all-out rivalry. The Middle East was also one of the areas of competition between the two superpowers. During the Cold War, the superpowers sought to achieve their goals by recruiting members from the Middle East. The governments of the region, including Iran and Iraq, by joining one of the two superpowers, were practically in one of these two camps. The leaders of the two blocs, as they committed themselves to supporting their regional allies, expected to follow their own policies, so that the management of the situation was practically in the hands of the superpowers and the actions of the regional allies were pursued solely in the interests of those countries.The relations of the weak countries with each other were guided and controlled by the will of the big countries, and they were separated or close to each other, so that these countries, in the interests of the dominant powers, fought with each other and got involved in proxy wars. In the research, the effects of the Cold War on Iran-Iraq relations have been studied and analyzed based on the descriptive method along with the analysis and collection of information in a library manner. با پایان یافتن جنگ دوم جهانی، دگرگونی های عمده‌ای در روابط بین المللی بوجود آمد و زمینه‌های شکل‌گیری نظام دو قطبی فراهم گردید. آمریکا و شوروی به عنوان رهبران دو بلوک شرق و غرب، دریک رقابت همه جانبه مقابل یکدیگر قرار گرفتند. خاورمیانه نیز یکی از مناطق رقابت دو ابرقدرت بود. ابرقدرت‌ها در دوران جنـگ سـرد تـلاش کردنـد بـا عضوگیری از میان کشورهای منطقه خاورمیانه، اهداف خود را دنبال نمایند. دولتهای منطقه از جمله ایران و عراق نیز بـا پیوستن بـه یکـی از دو ابرقدرت عملاً در یکی از این دو اردوگاه قرارگرفتند. رهبران دو بلوک همچنانکه خود را متعهـد بـه حمایت از متحدان منطقه‌ای خود می‌دانستند، در مقابل انتظـار دنباله‌روی آنها از سیاست‌های خود را داشتند، بر این اساس مدیریت اوضاع، عملاً در دست ابرقدرت‌ها بود، و اقدامات متحدان منطقه‌ای، صرفاً در راستای منافع آن کشورها دنبال می‌شد. بنابراین روابط و مناسبات کشورهای ضعیف با یکدیگر به اراده و خواست کشورهای بزرگ، هدایت وکنترل می‌شد و آنها را از هم دور یا نزدیک می کرد، به گونه‌ای که این کشورها در چهارچوب منافع قدرتهای مسلط، با یکدیگر به منازعه پرداخته و درگیر جنگ نیابتی می‌شدند. در پژوهش پیش‌روی با تکیه بر روش توصیف همراه با تحلیل و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای تأثیرات جنگ سرد بر روابط ایران و عراق بررسی و تحلیل شده است. https://jhr.usb.ac.ir/article_5686_8497348780646dee19af25b50dbe57a7.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 Tazkirāt Al-A’ima; Features and bibliographic challenges around it رسالة تذکرة الأئمة؛ ویژگی‌ها و چالش‌های کتابشناسی پیرامون آن 137 156 5591 10.22111/jhr.2020.34197.2776 FA هادی صالحی زاده دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه شهید بهشتی ابراهیم نوئی استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه شهید بهشتی تهران عباس احمدوند دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2020 05 05 Disagreement exists among historical biographers in attributing the authorship of Tazkira al-A’ima to either Allāma Muhammad Bāqir Bin Muhammad Taqii Majlesi or his contemporary scholar of the same name, Muhamad Bāqir Bin Muhammad Taqi Lāhiji. The remaining manuscripts of this book have also been attributed to both writers. The similarity of their first names as well as their fathers’ names on the one hand and their contemporaneity on the other, has paved the way for this ambiguity. The present study tries to find the original author of the book through following 3 steps: 1) by Analyzing the in-textual evidence. 2) By analyzing the extracted evidence from the remaining manuscripts of this treatise. 3) By reviewing the reports of the historical biographers. This study suggests that the remaining manuscripts of this treatise fall into two categories: Those which contain the original text of Tazkira al-A’ima and those that cover its abridged form. The original version of the treatise is the work of Allāma Majlesi. Even though there is no direct mention of Lāhiji within the remaining manuscripts, a number of biographical books have remarked on it. رساله تذکرة الأئمّة در مشهد و در سده یازدهم هجری نوشته شده است. کتابشناسان و نسخه پژوهان درباره این رساله متفاوت سخن گفته اند. برخی آن را به علامه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی نسبت داده اند و شماری هم آن را به محمدباقر بن محمد تقی لاهیجی؛ همچنانکه زمان تألیف آن را هم یکسان ذکر نکرده اند. نوشتار حاضر دستاورد شناسایی و تهیه نسخ خطی و سنگی مختلف این رساله و تهیه بسیاری از آنها و نیز تصحیح و مقابله آنها با یکدیگر، علاوه بر بررسی ویژگی های این رساله است. این نوشتار با التفات به شواهد درون متنی و توجه به نسخ خطی باقی مانده از این رساله نشان خواهد داد که مشکل اصلی در اختلاف کتابشناسان و نسخه پژوهان درباره اینرساله آن بوده که احاطه جامع و کافی نسبت به همه نسخ این رساله نداشته اند؛ افزون بر اینکه به تحلیل محتوا و ویژگی های این رساله و شواهد درون متنی و برون متنی دال بر مؤلف و زمان تألیف هم توجه درخوری ننموده اند. دستاورد این تحقیق آن است که ما با دو اثر مواجهیم. یک اثر اصل رساله تذکرة الأئمّة است که توسط علامه مجلسی نوشته شده است و اثر دیگر تلخیصی است از آن که توسط کسی که خود را شاگرد علامه می داند؛ نوشته شده است .البته او را هم محمد باقر بن محمد تقی لاهیجی خوانده اند. علی رغم این احتمال که رساله در ۱۰۷۵ هجری نوشته شده باشد شواهدی در اختیار است که رساله باید در ۱۰۸۵ نوشته شده باشد. https://jhr.usb.ac.ir/article_5591_41647516224adf84e7e3fb4143021467.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 The Construction of railroad from the Noushki to Dozdab by the British احداث خط آهن نوشکی به دزداب توسط انگلستان 157 178 5541 10.22111/jhr.2020.34531.2808 FA عبداله صفرزایی گروه آموزشی تاریخ دانشگاه ولایت - ایرانشهر Journal Article 2020 06 03 The English after arriving in India at the beginning of the seventeenth century, gradually took control of the Indian subcontinent and colonized it.They undertook several civil works in this land for complete control and easier control of India, the most important of which was the construction of the railway. As the rivalry between the European colonial powers continued and intensified, and then the start of the First World War and numerous arrangements in the eastern regions of Iran and the territories leading to India, the British began their civil works in the regions. They extended east and southeast of Iran. One of the British measures in this regard was the construction of a railway from Kuwait to Noshki and then from Noshki to Mirjavah and Dozdab in the early twentieth century. The causes and factors that forced Britain to build this railway, and how to build this railway and its consequences, are the most important issues. No independent research has been done on this issue so far. The purpose of this article is to explain the purpose of the British construction of this railway and how it was built and its consequences. This writing has been done using library sources, oral history, historical documents, travelogues, and especially the confidential reports of the British Consulate in Sistan and Baluchestan, in a historical-descriptive-analytical manner انگلیسی ها پس از ورود به هندوستان در ابتدای قرن هفدهم، به تدریج بر شبه قاره هند تسلط یافته، آنجا را مستعمره خود ساختند. آنان برای تسلط کامل تر و کنترل راحت تر هندوستان، اقدامات عمرانی متعددی در این سرزمین انجام دادند که مهم ترین آن ها احداث خط آهن بود. با تداوم و شدت یافتن رقابت میان دولت های استعمارگر اروپایی و سپس آغاز جنگ جهانی اول و آرایش و دسته بندی های چندگانه در مناطق شرقی ایران و سرزمین های ورودی منتهی به هندوستان، انگلیسی ها اقدامات عمرانی شان را در نواحی شرقی و جنوب شرق ایران امتداد دادند. یکی از اقدامات انگلستان در این خصوص، احداث خط آهن از کویته به نوشکی و سپس از نوشکی به میرجاوه و دزداب در اوایل قرن بیستم بود. علل و عواملی که انگلیس را وادار به احداث این خط آهن نمود و چگونگی احداث این خط آهن و پیامدهای آن، مهم ترین مسأله نوشته حاضر است. راجع به این مسأله تاکنون تحقیق مستقلی انجام نگرفته است. هدف این نوشتار، تبیین اهداف انگلیس از احداث این خط آهن و چگونگی احداث و پیامدهای ناشی از آن است. این نوشته با استفاده از منابع کتابخانه ای، تاریخ شفاهی، اسناد تاریخی، سفرنامه ها و به خصوص گزارش‌های محرمانه کنسولگری انگلیس در سیستان و قائنات، به روش تاریخی با شیوه توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. https://jhr.usb.ac.ir/article_5541_469f40a20c40fa754f155eac5d575592.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 A Comparison of the Similarities and Differences of Religious Thought in Iran and Egypt (Based on the opinions of Sheikh Hadi Najmabadi and Sheikh Mohammed Abda مقایسه وجوه تشابه و اختلاف نواندیشی دینی در ایران و مصر (با تکیه بر آراء شیخ هادی نجم‌آبادی و شیخ محمد عبده) 179 204 5690 10.22111/jhr.2020.33540.2735 FA ابراهیم قاسم پور دانشگاه آزاد واحد نیشابور علی اکبر امینی استادیار و عضو هیئت علمی رشته علوم سیاسی ،دانشکده علوم سیاسی واحد تهران مرکزی مرتضی منشادی دانشیار و عضو هیات علمی رشته علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2020 03 02 Iran and Egypt are two of the most important "think-tanks" in the Islamic world whose political and social and religious thinkers have sought to identify and combat the causes of backwardness and decline in Islamic societies. Cultural, historical, and religious backgrounds, along with factors such as the geopolitical position and special status of the two countries in the Muslim world, have brought about many similarities in the course of social and political developments of these two societies in contemporary times. The present study, using the theoretical framework of the analysis of the critical discourse of Norman Farklaf, Lakla and Moufeh, seeks to answer the question of what religious thought in Iran and Egypt is based on the ideas of Sheikh Hadi Najmabadi in Iran and Sheikh Mohammed Abdo in Egypt. Opportunities and achievements, as well as challenges and obstacles? The findings of the study of the thought of these religious scholars, with emphasis on information gathering based on library and documentary practices, indicate that the experience of religious scholarship in these countries in issues such as rationalism, superstition, ignorance and frustration with The West has a similar situation in the struggle against tyranny and colonialism and in trying to unite the Islamic Ummah, and they have different positions on issues such as secularism, ethnicity and nationalism. ایران و مصر دو آوردگاه مهم «نواندیشی» در جهان اسلام به شمار می‌روند که مصلحان سیاسی و متفکران اجتماعی و دینی آنها کوشیده‌اند به علل عقب‌ماندگی و انحطاط جوامع اسلامی پی برده و با آنها به مبارزه بپردازند. سوابق فرهنگی، تاریخی و دینی به علاوه‌ی عواملی نظیر موقعیت ژئوپلیتیک و جایگاه ویژه‌ی دو کشور در جهان اسلام، مشابهت‌های فراوانی را در مسیر تحولات اجتماعی و سیاسی این دو جامعه در دوران معاصر رقم زده است. پژوهش حاضر با استفاده از چارچوب نظری تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف و لاکلا و موفه، در پی پاسخ به این پرسش است که نواندیشی دینی در ایران و مصر با توجه به اندیشه‌ی شیخ هادی نجم‌آبادی در ایران و شیخ محمد عبده در مصر با چه فرصت‌ها و دستاوردها و نیز چالش‌ها و موانعی روبه‌رو بوده است؟ یافته‌های حاصل از بررسی اندیشه‌ی این نواندیشان دینی با تأکید بر گردآوری اطلاعات بر اساس شیوه‌ی کتابخانه‌ای و اسنادی، بیان‌گر آن است که تجربه‌ی نواندیشی دینی در کشورهای مذکور در مسائلی چون عقل گرایی،مبارزه با خرافات، جهل و سرخوردگی از غرب ، مبارزه با استبداد و استعمار و تلاش برای پیوند امت اسلامی وضعیتی مشابه دارند و در مسائلی چون سکولاریسم، قومیت و ناسیونالیسم دارای موقعیت متفاوتی هستند. https://jhr.usb.ac.ir/article_5690_840a1a7602462ae94a551f56bebdf185.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 Founders and Elders of the Baghdad monasteries (Rabat) and their influence on the the flow of Sufism (6th and 7th Centuries AH) بانیان و مشایخ رباط های بغداد و تاثیر آنها در جریان تصوف (قرن 6 و 7ق) 205 228 5688 10.22111/jhr.2020.35217.2877 FA پریسا قربان نژاد دانشار گروه تاریخ فرهنگ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Journal Article 2020 08 01 Baghdad, the center of the Abbasid Caliphate in the sixth and seventh centuries AH, with the growth of scientific and cultural centers, the presence of scholars, Scientists and the conflict of views and opinions of religious differences with scientific motion marked a brilliant history in the cultural field. Meanwhile, Sufism, with the presence of Sufi sheikhs, its expansion and function in the monasteries found a regular framework. The purpose of this study is to survey which variables have been influenced by the identified Sufism in Baghdad's monasteries. The findings indicate the supportive role of the caliphate family, government agents and Shafi'i jurists and Sufi sheikhs in the construction of monasteries and the educational role of Shafi'i, Hanafi and Hanbali jurists and narrators in Sufi teachings and the active presence of women in teaching and managing monasteries. The distance of Sufism from the main orbit and its bias towards the general public and the religious scholars was also a result of the current situation. The influence of the Khorasan School and the emigration of sheikhs and Sufism enthusiasts from Iran and Khorasan to Baghdad indicate the interaction of these two Sufi schools on the orbit of Sharia. The present paper, compiled by descriptive-analytical method, will search the situation of Sufism in Baghdad with a focus on monasteries and sheikhs. بغداد، مرکز خلافت عباسی در قرن ششم و هفتم‌ق با مراکز علمی و فرهنگی، حضور علماء و دانشمندان، تضارب آرا و عقاید مذهبی، جنب و جوش علمی، تاریخ درخشانی را در حوزه فرهنگی رقم می زد. در این میان، تصوف نیزگسترش یافت و با حضور مشایخ صوفیه در رباط‌ها هیأت منظمی به خود گرفت. اینکه تصوف هویت یافته در رباط‌های بغداد تحت تأثیر کدام متغیرها بوده است، بررسی ها حاکی از نقش حمایتی خاندان خلافت، کارگزاران دولت و فقهای شافعی و مشایخ صوفی در بنای رباط‌ها و نقش تعلیمی فقها و محدثان شافعی، حنفی و حنبلی در جهت دهی آموزه‌های تصوف و حضور فعال زنان در تعلیم و اداره رباط‌ها است. فاصله گرفتن تصوف از مدار اصلی و سوگیری آن به سمت عامه، علمای قشری مذهب و سیاست مداران نیز پی‌آمد شرایط حاصله است. همچنین تأثیر مکتب خراسان و مهاجرت مشایخ و علاقمندان تصوف از ایران و خراسان به بغداد و بالعکس زمینه تعامل این دو مشرب صوفیانه بر مدار شریعت را بیشترفراهم نمود. مقاله حاضر که با روش توصیفی تحلیلی تنظیم شده، بررسی وضعیت تصوف را در بغداد با محوریت رباط‌ها و مشایخ پی‌جویی خواهد نمود. https://jhr.usb.ac.ir/article_5688_3e47e23416924d18a567b9238fe95b50.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 An Analysis of the Role of Newspapers and Their Impact on the Protests of the Nasser al-Din Shah era (1848-1896 A.D.) تحلیلی بر نقش روزنامه‌ها و دامنه‌ی تأثیرگذاری آن‌ها در اعتراض‌های عصر ناصری (۱۳۱۳-۱۲۶۴ ه.ق) 229 246 5741 10.22111/jhr.2020.5741 FA اکرم کرمعلی دانشجوی دکتری دانشگاه لرستان سهم الدین خزائی استادیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان محسن رحمتی استاد گروه تاریخ دانشگاه لرستان توران طولابی استادیار گروه تاریخ دانشگاه لرستان Journal Article 2020 11 05 The phenomenon of protest turned the Nasser al-Din Shah rea into one of the most tense periods in the history of government-nation relations in Qajar Iran. Weakness of government, pervasive economic challenges, gradual transition of Iranian society from tradition to modernity, change in Iran's foreign relations, structural inefficiency and similar factors, on a relatively large scale, led to dissatisfaction and protests in most provinces of Iran. The newspapers helped to some extent to provoke and encourage public opinion on the current situation on a relatively large scale in Iran. Akhtar and Qanun are among the newspapers of the late reign of Nasser al-Din Shah that established an effective link with the issue of the protests of this period and played a significant role in the growing influence of these protests on the future developments in Iran. The present study seeks to answer the questions of what factors effected on the scope of influence of newspapers in the process of protests in the Nasser al-Din Shah era and were to what extent the role of Akhtar and Qanun newspapers in the recent protests of this period? In this research, with a descriptive-analytical way, the hypothesis will be examined that the newspapers of the Nasser al-Din Shah era did not have the ability to widely reflect the protests of this period, but in the few protests of the late of this era, they became disguised one of the most important tools in spreading the protests of this period. پدیده‌ی اعتراض، ایرانِ عصر ناصری را به یکی از دوره‌های پرتنش در تاریخ مناسبات دولت و ملت در ایرانِ عصر قاجار مبدل ساخت. ضعف دولت، چالش‌های فراگیر اقتصادی، گذار تدریجی جامعه‌ی ایران از دوران سنت به مدرنیته، تغییر در مناسبات خارجی ایران، ناکارآمدی ساختاری و عواملی ازاین‌دست، در گستره‌ای نسبتاً وسیع، به نارضایتی‌ها و اعتراضات تقریباً سراسری در اغلب ولایات ایران دامن زد. آنچه تا حدودی سبب شد تا بخشی از این اعتراضات در گستره‌ای نسبتاً وسیع‌تر در ایران به تحریک و تشویق افکار عمومی نسبت به وضع موجود یاری رساند، روزنامه‌ها بودند. اختر و قانون، جزو معدود روزنامه‌های اواخر سلطنت ناصرالدین‌شاه به شمار می‌آیند که با مسئله‌ی اعتراضات این دوره پیوندی تأثیرگذار برقرار و در تأثیرگذاری فزاینده‌ی این اعتراضات بر تحولات آتی ایران نقشی پررنگ ایفا کردند. پرسش اصلی این پژوهش این است که دامنه‌ی تأثیرگذاری روزنامه‌ها درروند اعتراضات عصر ناصری تحت تأثیر چه عواملی قرار گرفت و نقش دو روزنامه‌ی نامبرده در اعتراضات متأخر این دوره بر چه اساسی شکل گرفت؟ در این پژوهش، به روشی توصیفی- تحلیلی، این فرضیه موردبررسی قرار خواهد گرفت که روزنامه‌های عصر ناصری توانایی بازتاب وسیع اعتراضات عصر ناصری را پیدا نکرد اما در معدود اعتراض‌های اواخر عصر ناصری، به یکی از مهم‌ترین ابزارها در فراگیرشان اعتراضات این دوره مبدل شدند. https://jhr.usb.ac.ir/article_5741_5563aa94f0ee32e06ac2f1b22cc6ff16.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 An Analysis of Saroutigh's Role and Position in Shah Abbas II's Court Courts تحلیلی بر نقش و جایگاه ساروتقی در رقابتهای درباری عصر شاه عباس دوم 247 270 5742 10.22111/jhr.2020.33511.2732 FA محمود مهمان نواز استادیار گروه تاریخ دانشگاه یاسوج Journal Article 2020 02 26 The present study seeks to retrieve and analyze the historical events of the short three-year period from the history of Iran between the years: 1052 to 1055 AH / 1642 to 1645 AD. This research has been conducted with the aim of investigating and explaining the role of Sarotqi in the court competitions of the first years of the reign of Shah Abbas II. The research method in this research is historical-analytical and data collection has been done by library method. The main research tool is to cite the sources of that period, which are finally based on the findings of the sources of inference, explanation and analysis.<br />The findings of this study indicate that at the beginning of the reign of Shah Abbas II, due to the young age of the Shah, intense court competitions were held for important positions and more mastery of affairs by influential people and claimants. As prime minister, meanwhile, Sarutaghi sought to maintain power as well as expand his dominance over all matters, including the judiciary, the military, and the economy. Sarutaghi was one of the most intelligent people of the Safavid period, who went through the stages of progress well during the reign of Shah Abbas I and Shah Safi and reached the highest court position during the reign of Shah Safi. During the reign of Shah Abbas II, Sarutaghi did not want to lose the previous power, and in the process, he sacrificed several important officials, including Rostam Khan, پژوهش حاضر در پی بازیابی و واکاوی وقایع تاریخی دوره کوتاه سه‌ساله‌ای از تاریخ ایران در فاصله سال‌های: ۱۰۵۲ تا ۱۰۵۵ ق/۱۶۴۲ تا ۱۶۴۵ م است. این پژوهش باهدف بررسی و تبیین نقش ساروتقی در رقابت‌های درباری سال‌های اول سلطنت شاه‌عباس دوم به انجام رسیده است. روش تحقیق در این پژوهش، تاریخی- تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای انجام‌شده است. ابزار اصلی پژوهش استناد به منابع آن دوره هست که درنهایت بر پایه‌ی یافته‌های حاصل از منابع استنتاج، تبیین و تحلیل به‌عمل‌آمده است. یافته‌های این پژوهش بیانگر آن است که در ابتدای سلطنت شاه‌عباس دوم به دلیل صغر سن شاه رقابت‌های شدید درباری جهت تصدی مقامات مهم و تسلط بیشتر بر امور از سوی افراد صاحب نفوذ و مدعی صورت گرفت. در این میان ساروتقی به‌عنوان صدراعظم در پی حفظ قدرت و همچنین گسترش سلطه‌ی خود بر تمامی امور اعم از دیوانی، نظامی و اقتصادی برآمد. ساروتقی ازجمله افراد باذکاوت دوره صفویه بوده که به‌خوبی پله‌های ترقی را در زمان شاه‌عباس اول و شاه صفی طی نموده و در زمان شاه صفی به بالاترین مقام دیوانی رسید. در زمان شاه‌عباس دوم ساروتقی نمی‌خواست قدرت پیشین را از دست دهد و درراه این هدف، چند صاحب‌منصب مهم ازجمله رستم خان، سپه‌سالار بانفوذ دوره شاه صفی، را قربانی نمود. ساروتقی برای حذف رقبا از حمایت مادر شاه و شبکه‌ای از جاسوسان بهره می‌برد و جناح رقیب نیز از قدرت نظامی و ایلی استفاده می‌نمود. درنهایت ساروتقی قربانی سیاست‌های خصمانه خود، سختگیری‌ها مالیاتی و میل پنهان شاه برای حذف وی، گردید. https://jhr.usb.ac.ir/article_5742_52ceba1f54b0937a443520abf8aaf085.pdf

دانشگاه سیستان و بلوچستان نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام 2345-2099 14 27 2020 10 22 The Influence of Shiite Iranian Immigrant Scholars on advancement of Shi'ite Knowledge in Deccan (Case study of Adil Ahahian and Nizam Shahian) نقش عالمان شیعه مهاجر ایرانی در گسترش معارف شیعی دکن (مطالعه موردی دوره عادل‌شاهیان و نظام‌شاهیان) 271 304 5685 10.22111/jhr.2020.33602.2737 FA سیدهاشم موسوی دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهان محمد علی چلونگر استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان علی اکبر عباسی استادیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان Journal Article 2020 03 10 Shi'ite governments Adil Shahis (895-1097) and Nizam Shahis (895-1046) coincided with the Safavid rule in Iran. Because of their close relationship, Adil Shahis and Nizam Shahis used the Iranian immigrant Shiite scholars to spread Shiite knowledge in their controlled areas. With the efforts of these scholars and thinkers, the Shiite identity has been institutionalized among the inhabitants of these areas, where this identity is still a determining factor in the religious beliefs of the residents of the Deccan area. “What role did Iranian Shiite scholars play in spreading Shiite knowledge among the inhabitants of the territory of the Adil Shahis and Nizam Shahis governments?”, is the main question of the study. It is hypothesized that Iranian Shiite scholars have been used their scientific and religious abilities, including the training of Shiite rulers, the formation of classrooms, holding of debate sessions, writing Shiite books, and holding religious ceremonies to obtain this achievement. The result of this study indicates that the Shiite scholars have been able to make the most influence on the inhabitants of these areas, where had the least knowledge of Shi'ism, by concentrating on the mentioned approach; in a way that, each year, the number of people who eager to learn Shiite sciences and attend scientific and religious circles was increased. Due to the importance of this topic, it was done based on the descriptive-analytical and library-based method. دولت‌های شیعه عادل ‌شاهیان (895 – 1097 هـ ق) و نظام‌ شاهیان (895 – 1046 هـ ق) مصادف با حاکمیت صفویان در ایران و به سبب ارتباط نزدیک با آنان، از دانشمندان شیعه مهاجر ایرانی برای گسترش معارف شیعی در مناطق تحت حاکمیت خود بهره بردند و با تلاش این دانشمندان هویت شیعی در بین ساکنان این مناطق نهادینه شد؛ به‌گونه‌ای که این هویت پس از قرن‌ها هنوز عامل تعیین‌کننده‌ای در اندیشه‌های مذهبی ساکنان منطقه دکن است. سؤال اصلی پژوهش این است که دانشمندان شیعه مهاجر ایرانی چه نقشی در گسترش معارف شیعی در بین ساکنان قلمرو دولت‌های عادل‌ شاهیان و نظام -شاهیان داشته‌اند؟ فرضیه این است که دانشمندان شیعه مهاجر ایرانی با به‌کارگیری توان علمی و مذهبی خود ازجمله تربیت شیعی حکام، تشکیل کلاس‌های درس، برگزاری جلسات مناظره، تألیف کتب شیعی و برگزاری مراسم مذهبی در نهادینه ‌شدن مذهب ‌تشیع در بین ساکنان مناطق تحت‌ حاکمیت دولت‌های عادل ‌شاهی و نظام ‌شاهی مؤثر بوده‌اند. دست‌آوردهای پژوهش حاکی از آن است که دانشمندان شیعه با فعالیت در زمینه‌های ذکرشده در مناطقی که پیش‌ازاین کمترین شناخت نسبت به تشیع وجود داشت، توانستند بیشترین اثرگذاری در بین ساکنان این مناطق جهت آشنایی با آموزه‌های مذهب تشیع را بر جای گذارند؛ به‌گونه‌ای که هرساله بر سیل جمعیت مشتاقان به فراگیری علوم شیعی و حضور در محافل علمی و مذهبی که توسط آنان تأسیس شده بود افزوده می‌شد. نظر به اهمیت موضوع این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته است. https://jhr.usb.ac.ir/article_5685_ecef0f2856b3db8386283e31eb24e04b.pdf