زیدیه حدود هشت سده حضوری فعال در گیلان داشت، اما جایگاه این جریان مذهبی در تاریخنگاری سیاسی و فرهنگی گیلان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش پس از معرفی مهمترین آثار زیدی، با رویکردی تحلیلی به بررسی اهمیت این میراث در بازسازی تاریخ گیلان از قرن سوم تا دهم هجری پرداخت. متون زیدی، بهویژه شرححال امامان، در دورههایی که گیلان با فقر شدید منابع تاریخی مواجه است، اطلاعاتی منحصربهفرد از تحولات سیاسی و منازعات مذهبی ارائه دادند. افزونبراین، دادههای جغرافیایی پراکنده در این آثار، امکان بازنگری در شناخت مرزهای جغرافیایی و اماکن کمترشناخته شدۀ منطقه را فراهم میسازد. در بخش دیگری از پژوهش، متون فقهی زیدیان گیلان بهعنوان منابعی ارزشمند برای مطالعۀ تاریخ اجتماعی و اقتصادی بررسی شدند؛ آثاری که با تمرکز بر مسائل روزمرۀ مردم، تصویری روشن از شیوههای معیشت، روابط خانوادگی و فرهنگ بومی ارائه کردند. همچنین، تحلیل زبانشناختی این متون نشان میدهد که ثبت واژگان و عبارات گیلکی در حواشی فقهی و تفسیری، منبع مهمی برای شناخت تاریخ تحولات واژگانی گیلکی میباشد. بنابراین، میراث زیدیه، منبعی چندبعدی و بنیادین برای مطالعۀ تاریخ گیلان است.
پناهی, عباس و رمضان پور, نریمان . (1405). اهمیت میراث زیدیه در تاریخ سیاسی و فرهنگی گیلان. نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, 20(38), -. doi: 10.22111/jhr.2026.54913.3891
MLA
پناهی, عباس , و رمضان پور, نریمان . "اهمیت میراث زیدیه در تاریخ سیاسی و فرهنگی گیلان", نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, 20, 38, 1405, -. doi: 10.22111/jhr.2026.54913.3891
HARVARD
پناهی, عباس, رمضان پور, نریمان. (1405). 'اهمیت میراث زیدیه در تاریخ سیاسی و فرهنگی گیلان', نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, 20(38), pp. -. doi: 10.22111/jhr.2026.54913.3891
CHICAGO
عباس پناهی و نریمان رمضان پور, "اهمیت میراث زیدیه در تاریخ سیاسی و فرهنگی گیلان," نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, 20 38 (1405): -, doi: 10.22111/jhr.2026.54913.3891
VANCOUVER
پناهی, عباس, رمضان پور, نریمان. اهمیت میراث زیدیه در تاریخ سیاسی و فرهنگی گیلان. نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, 1405; 20(38): -. doi: 10.22111/jhr.2026.54913.3891
)