نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام

نشریه پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام

تحلیل تاریخی‑اسنادی مطبوعات ایران در جنگ جهانی اول؛ راهبردها و اقدامات

نوع مقاله : علمی و پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه مطالعات تاریخ معاصر پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی
2 استادیارگروه علوم اجتماعی، دانشگاه سیستان وبلوچستان، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی.
10.22111/jhr.2026.54496.3868
چکیده
هدف: هدف اصلی از نگارش این مقاله بررسی وضعیت مطبوعات ایران در جنگ جهانی اول است. شیوه مواجهه مطبوعات با مسائل جنگ، نحوه سازگاری با شرایط بحرانی جنگ جهانی اول، سبک نگارشی و محتوایی مطبوعات در حین جنگ و راهکارهای مدیریتی و اقتصادی مورد استفاده مطبوعات برای گذر از آن وضعیت از جمله دیگر اهداف این مقاله را شکل می‌بخشد.

روش: در این مقاله از روش «تحلیل تاریخی‑اسنادی با رویکرد توصیفی‑تحلیلی» به‌عنوان یکی از روش‌های مورد استفاده در تحقیقات تاریخی، به‌همراه بهره‌مندی از منابع و مدارک کتابخانه‌ای استفاده شده است.

یافته‌ها: در این دوره ابتدا با وضعیت سامان‌یافتگی مطبوعات قبل و بعد از گشایش مجلس سوم شورای ملی و حضور فعال نشریات ارگان مواجهیم و سپس با شروع جنگ جهانی اول، مطبوعات ایران خوراک خبری مناسبی تحصیل می‌کنند. اما با هجوم نیروهای بیگانه روس، انگلیس و عثمانی به ایران، وضعیت مطبوعات ایران همچون سایر ساحات داخلی کشور، دچار خدشه و دگرگونگی شد و مطبوعات با محدودیت‌هایی بی‌شمار مواجه می‌شوند.

نتیجه‌گیری: بر این اساس و طبق چارچوب نظری مورد استفاده در مقاله، مطبوعات ایران در این زمان در چارچوب «تئوری نظام اقتدارگرای مطبوعات» ارائه شده توسط تئودور پترسون، ویلبر شرام و فردریک سیبرت و «نظام حقوقی پیشگیری» قابل مطالعه هستند و در نهایت ای مطبوعات با استفاده از «راهبردهای رسانه‌ای» همچون «کتمان و پنهان‌کاری»، «جنگ رسانه‌ای»، «اخطار و تنبیه»، «اخطار به مخاطب» و نظایر آن، تا حدودی مسیر خود را هموار کرده و ادامه حیات می‌دهند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 17 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 17 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 18 آبان 1405