2
گروه تاریخ، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، ایران.
10.22111/jhr.2026.52305.3801
چکیده
ژنرال رجینالد دایر از فرماندهان نظامی ارتش انگلستان در هند، در میانهی جنگ جهانی اول در سال 1916م. به منظور جلوگیری از نفوذ فرماندهان آلمانی در میان سرداران بلوچ و به مخاطره افتادن منافع بریتانیا، به بلوچستان ایران اعزام شد؛ وی سرانجام توانست با انجام عملیات نظامی، جنگ روانی، تبلیغات و خدعه و نیرنگ، به هدف خود نائل شود. دایر پنج سال بعد شرح مأموریت خود در سرحدات بلوچستان را در کتابی با عنوان «مهاجمان سرحد» در سال 1921م. در لندن به چاپ رساند. این کتاب علاوه بر گزارش واقعه، متضمن اطلاعاتی با ارزش از اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بلوچستان ایران در اواخر عصر قاجار و ایام قدرتیابی رضاخان سردار سپه است.
در مقالهی حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته، سعی شده است تا با اتکاء و استناد به گزارش ژنرال رجینالد دایر، اوضاع مرزهای جنوب شرقی ایران در اوایل قرن 20 میلادی/قرن 14 خورشیدی بررسی و وضعیت طوایف سرحدی بلوچستان در زمان وقوع عملیات نظامی انگلستان در آن منطقه، تشریح گردد و گزارشات دایر با دیگر منابع و اسناد موجود مقایسه و راستیآزمایی شود.
یافته های پژوهش حاکی از آن است، طبیعت و اقلیم سرحد، ارتفاعات، درهها و تنگهها در کنار استحکامات نظامی، قلعههای مستحکم، آب و آذوقه کافی برای مردان جنگی و مقاوم بلوچ، این امکان را به مرزنشینان جنوب شرق ایران داده بود تا به رغم تمام محرومیتها در برابر نیروی نظامی منسجم، آموزشدیده و سراپا مجهز تحت امر بریتانیای کبیر در منطقه بلوچستان بزرگ، به ایستادگی و مقاومت بپردازند.
ادریسی آریمی, مهری و توسلی, مریم . (1405). سرحدات و طوایف سرحدی بلوچستان به استناد گزارش ژنرال رجینالد دایر. نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, (), -. doi: 10.22111/jhr.2026.52305.3801
MLA
ادریسی آریمی, مهری , و توسلی, مریم . "سرحدات و طوایف سرحدی بلوچستان به استناد گزارش ژنرال رجینالد دایر", نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, , , 1405, -. doi: 10.22111/jhr.2026.52305.3801
HARVARD
ادریسی آریمی, مهری, توسلی, مریم. (1405). 'سرحدات و طوایف سرحدی بلوچستان به استناد گزارش ژنرال رجینالد دایر', نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, (), pp. -. doi: 10.22111/jhr.2026.52305.3801
CHICAGO
مهری ادریسی آریمی و مریم توسلی, "سرحدات و طوایف سرحدی بلوچستان به استناد گزارش ژنرال رجینالد دایر," نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, (1405): -, doi: 10.22111/jhr.2026.52305.3801
VANCOUVER
ادریسی آریمی, مهری, توسلی, مریم. سرحدات و طوایف سرحدی بلوچستان به استناد گزارش ژنرال رجینالد دایر. نشریه پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام, 1405; (): -. doi: 10.22111/jhr.2026.52305.3801
)