شناسایی ماهیت نژادی مردم بلوچ از سوی غربیان با اتکا بر مسائل فرهنگی، رویکردها و نقد

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

زبان بلوچی، یکی از شاخه­های زبان­های ایرانی است. این زبان صورت باستانی و قدیمی خود را بهتر از دیگر شاخه­های زبان­های ایرانی حفظ نموده است. باوجوداین، برای دانشمندان غربی اثبات نژاد بلوچ­ها به لحاظ آریایی، دراویدی، ترکمن و یا عرب بودن آنان امری بغرنج بوده و در خصوص این مسئله استنتاج­های قطعی از سوی هر محقّقی با برخی تردیدها همراه بوده است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق تاریخی و پژوهش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا نژاد مردم بلوچ را با اتّکا بر برخی نظریات خاصی که در این زمینه ارائه شده، مورد واکاوی قرار بدهد. درواقع، هدف پژوهش آن است که علاوه بر نقل برخی نظریات برجسته، به  توصیف و تبیین مسئله مورد نظر پرداخته شود. نتایج پژوهش حاضر نشان خواهد داد هر چند در گذشته بحث مطالعه نژادها، یک مسئله حاد ایدئولوژیک و سیاسی پررنگ در غرب بوده؛ امّا باید خطرنشان کرد با توجه به کثرت نظریات ارائه شده در زمینه ماهیت بلوچ­ها و عدم وحدت رویه در نوشته­های غربیان، این امر درزمینه شناسایی هویت نژادی این قوم به صورتی بینابین مصداق پیدا می­کند. به عبارتی، دیدگاه­های مستند علمی، مواضع، جهان‌بینی­ها و یا رویه­ای که طی آن غربیان به بررسی ماهیت اقوامی همچون بلوچ یا غیر بلوچ می­پرداختند، نشئت‌گرفته و برخاسته از متن سیاست بود

کلیدواژه‌ها


آشوری، داریوش، ( 1351 ) ایران‌شناسی چیست و چند مقاله دیگر، تهران: انتشارات آگاه.
براهویی، نرجس‌خاتون، ( 1378‌) ایران‌شناسی: نگاهی به سرزمین و فرهنگ مردم بلوچستان؛ مجله مطالعات ملی، شماره  پاییز.
بیوار،ا.د.ه.، (‌1360‌)«تاریخ مشرق ایران» در، احسان یارشاطر، تاریخ ایران کمبریج؛ ترجمه حسن انوشه،تهران: انتشارات امیرکبیر، ج.3(بخش اول).
دسوقی، محمد، (‌1376‌) سیر تاریخی ارزیابی اندیشه شرق‌شناسی، دکتر محمودرضا افتخارزاده، تهران: نشر هزاران.
م‍ورگ‍ان‌، ژاک‌ ژان‌ م‍اری‌ دو، (‌1339‌) ه‍یأ‍ت‌ ع‍ل‍می‌ ف‍ران‍س‍ه‌ در ایران‌: م‍طال‍ع‍ات‌ ج‍غ‍رافیایی ‌،ج.2؛ ت‍رج‍م‍ه‌ و ت‍وضیح‌ ک‍اظم‌ ودیعی‌، ت‍ب‍ریز: چ‍ه‍ر‏‫.
دشتی، نصیر،(1394) بلوچ و بلوچستان: اسناد تاریخی از آغاز تا سقوط دولت بلوچ، زاهدان: فاروق اعظم، 1394.
دی‍اک‍ون‍وف‌، ای‍گ‍ور م‍ی‍خ‍ائ‍ی‍ل‍ووی‍چ‌، (‌1345‌) تاریخ ماد ؛ ترجمه کریم کشاورز،تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
رضایی باغ بیدی، حسن، (‌1382‌)«بلوچی» در، دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ‌ج.12.
سایکس، پرسی ملزورث، (‌1330 ) تاریخ ایران؛ ترجمه محمّدتقی فخرداعی گیلانی، تهران:وزارت فرهنگ.
س‍رب‍ازی، ع‍ب‍دال‍ص‍م‍د،‌ (‌1378‌) ب‍ل‍وچ‌ و ب‍ل‍وچ‍س‍ت‍ان‌ ؛ ت‍رج‍م‍ه‌ م‍ح‍مّ‍دس‍لیم آزاد ،[س‍ن‍ن‍دج‌]: ک‍ردس‍ت‍ان‌.
علی‌یف، اقرار، ( 1388‌) تاریخ ماد ؛ کامبیز میربهاء، تهران: ققنوس.
 فلسفی، نصرالله، (‌1316 )، تاریخ روابط ایران و اروپا در دوره صفویه، تهران : دانشگاه تهران.
کریستن‌سن، آرتور، (‌1377‌) ایران در زمان ساسانیان ؛ ترجمه رشید یاسمی، تهران: دنیای کتاب.
مسعودی، علی بن حسین، (‌1967) التنبیه و الاشراف، ج۱، چاپ لیدن، بریل.
موسوی گرمارودی، علی، (‌1369‌) مجموعه مقالات انجمن واره بررسی مسائل ایران‌شناسی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی .
نیکلسون، رینولد. ا.، (‌1374‌) تص‍وّف‌اس‍لام‍ی ‌و راب‍طه ‌ان‍س‍ان ‌و خ‍دا ؛ محمّدرضاشفیعی کدکنی، ت‍ه‍ران‌: س‍خ‍ن‌ .
Ahmed, Manzoor and Gulawar Khan,(‌January June 2017) The History of Baloch and Balochistan: A Critical Appraisal, South Asian Studies a Research Journal of South Asian Studies, Vol. 32, No. 1, pp.39-52.
Bellew, H. W., (‌1891) An Inquiry into the Ethnography of Afghanistan, London, the oriental university institute, Woking.
Bellew, H. W., (‌1874) from the Indus to the Tigris: a narrative of a journey through the countries of Balochistan, Afghanistan, Khorassan and Iran, London: Trübner & co.
Breseeg, Taj Mohammad, (‌2004) Baloch Nationalism its Origin and Development, Karachi: Royal Book Company.
 Dames, M. Longworth, (‌1904) The Baloch race, a historical and ethnological sheteh, London.
Dashti, Naseer, (‌2012) the Baloch and Balochistan: A Historical Account from the Beginning to the fall of the Baloch State, Trafford Publishing.
Eigen, Sara & Mark Larrimore, (‌2007) the German Invention of Race, State University of New York Press.
Elfenbein J., (‌1988) "Baluchistan iii. Baluchi Language and Literature"in, Encyclopaedia Iranica, Vol. III, Fasc. 6.
Enayat, Hamid, (‌1973)"The Politics of Iranology", Iranian Studies, Vol. 6, No. 1 winter.
Herodotus, (‌2003) Histories, trans. Aubrey De Selincourt, London: Penguin; Rev Ed edition.
Hughes, A.W., (‌1877) The country of Balochistan; its geography, topography, ethnology, and history, London: George Bell & Sons.
Kennedy, J., (April 1898) "The early commerce of Babylon with India", .Journal of Royal Asimic Society, Volume 30, Issue 2, pp.241-288
Kreyenbroek, Philip G., (‌2010) Oral Literature of Iranian Languages: Kurdish, Pashto, Balochi, Ossetic, Persian and Tajik: Companion Volume II: History of Persian Literature A, Vol.18, London, pub. I.B.Tauris.
Kohl, Philip and Clare Fawcett, (‌1995) Nationalism, Politics and the Practice of Archaeology, Cambridge University Press.
Kuzmina, Elena Efimovna,(‌2007) The Origin of the Indo-Iranians,trans. S. Pitina and P. Prudovsky,Leiden: Koninklijke Brill N. V.
 Miller, Mikhail, (‌1956) Archaeology in the U. S. S. R, New York: F. A. Praeger.
Naravane, M. S.; Malik, V. P., (‌1999)The Rajputs of Rajputana: a glimpse of medieval Rajasthan,APH Publishing.
Pottinger, Henry, (‌1976) Travels in Beloochistan and Sinde, accompanied by a geographical and historical account of those countries, Karachi: Indus Publications.
Rawlinson, G., (‌1873) The Sixth Great Oriental Monarch: Geography, History, and Antiquities ofParthaia. London: Longmans, Green, and Co.
 Spooner, Brian,(‌2010) BALUCHISTAN i. Geography, History and Ethnography, Encyclopaedia Iranica, Vol. III, Fasc. 6.
Young, R. Cuyler, (‌1967) the Iranian migration into the Zagros', Iran: Journal of the British Institute of Persian Studies, 5.