کرمانشاه در گفتمان شرق‌شناسی: تحلیلی پسااستعماری

نوع مقاله : علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه رازی کرمانشاه

3 استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه رازی کرمانشاه

10.22111/jhr.2020.34159.2773

چکیده

ادوارد سعید در «شرق شناسی» ویژگی‌های گفتمانی آن بخش از دانش را توضیح می‌دهد که در قرن نوزدهم توسط محققان، سفرنامه-نویسان، شاعران و رمان‌نویسان پدید آمد، دانشی که عملاً شرق را نه به عنوان جامعه و فرهنگی که بر اساس خود عمل می‌کند، بلکه همچون مخزنی برای دانش غربی ساخت.این مقاله بر مبنای نظریات پسااستعماری(با تاکید بر آرای ادوارد سعید ) و با استفاده از روش تحلیل گفتمان به بررسی سفرنامه‌هایی می‌پردازد که جغرافیای فرهنگی کرمانشاه را مورد توصیف قرار داده‌اند. هدف این پژوهش شناخت کرمانشاهی است که در آثار شرق-شناسان معرفی شده است.به عبارتی به این دلیل که مطالعات موجود جنبه کلی داشته و هیچ‌گاه مناطق مختلف به صورت مستقل و محلی مورد بررسی قرار نگرفته است، بر آنیم که به شکلی بومی کلیشه‌های شرق‌شناسانه به کار رفته در متون و نوشته‌های غربی‌ در خصوص منطقه‌ی کرمانشاه را از طریق روش تحلیل گفتمان مورد کنکاش قرار دهیم. یافته‌ها حاکی از تسلط لایه‌های مضاعفی از سویه‌های شرق شناسانه نسبت به منطقه کرمانشاه است زیرا هم شامل مواردی است که به ایرانیان داده شده و هم شامل صفاتی است که به کردها(به دلیل داشتن جمعیت کردزبان) نسبت داده شده و هم خصایص اعراب(به دلیل هم مرز بودن و داشتن عبور و مرور سهل و فراوان با اعراب) را در خصوص مردم منطقه به کار برده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آشوری، داریوش (۱۳۷۶)، ما و مدرنیت، تهران: موسسه فرهنگی صراط.
اباذری، یوسف و جلیل کریمی (۱۳۸۵)، «آیا شرق‌شناسی را پایانی هست؟»، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دوره ۲، ش ۶.
اوبن، اوژن (۱۳۶۲)، ایران امروز (سفرنامه و بررسی‌های سفیر فرانسه در ایران)، ترجمه‌ی علی اصغر سعیدی، تهران: چاپ نقش جهان.
بایندر، هنری (۱۳۷۰)، کردستان، بین‌النهرین و ایران، ترجمه‌ی کرامت‌اله افسر، تهران: چاپ پدیده.
بلوشر، ویپرت (۱۳۶۳)، سفرنامه بلوشر، ترجمه‌ی کاووس جهانداری، تهران: شرکت سهمی انتشارات خوارزمی.
بوین، روی و علی رطانسی (۱۳۸۰)، پست‌مدرنیسم و جامعه: نظریه و سیاست پست‌مدرنیسم، ترجمه‌ی حسینعلی نوذری، تهران: نقش جهان.
ترنر، برایان (۱۳۸۱)، شرق‌شناسی، پست مدرنیسم و جهانی شدن، ترجمه‌ی غلامرضا کیانی، تهران: مرکز بررسی‌های استراتژیک.
پولاک، یاکوب ادوارد (۱۳۶۷)، ایران و ایرانیان، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: انتشارات خوارزمی.
جکسن، آبراهام. و.ویلیامز (۱۳۵۲)، سفرنامه جکسن (ایران در گذشته و حال)، ترجمه‌ی منوچهر امیری و فریدون بدره‌ای، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.
چریکف، (۱۳۸۵)، سیاحتنامه مسیو چریکف، ترجمه‌ی آبکار مسیحی به کوشش علی اصغر عمران، تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی.
دریفوس، هیوبرت و پل رابینو (۱۳۸۷)، میشل فوکو: فراسوی ساخت‌گرایی و هرمنوتیک، ترجمه‌ی حسین بشیریه، تهران: نشرنی.
دلاواله، پیتر (۱۳۷۰)، سفرنامه دلاواله، ترجمه‌ی شعاع‌الدین شفا، تهرانکشرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم.
رحیمی‌زنگنه، ابراهیم و خلیل کهریزی و ایوب حسینی (۱۳۹۲)، «کرمانشاه و سوءتفاهمی تاریخی»، جستارهای تاریخی، پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، ش ۲.
سعید، ادوارد (۱۳۷۷)، شرق‌شناسی، ترجمه‌ی عبدالرحیم گواهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
سعید، ادوارد (امپریالیسم، ترجمه‌ی افسر اکبری، تهران: نشر توس.۱۳۸۲)، فرهنگ نو.
سکویل وست، ویتا، مسافر تهران، ترجمه‌ی مهران توکلی، تهران: نشر فروزان.
سلطانی، سیدعلی‌اصغر (۱۳۸۷)، قدرت، گفتمان و زبان: سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامل ایران، تهران: نشرنی.
کریمی، جلیل (۱۳۹۶)، نظریه پسااستعماری و کردشناسی، تهران: نشر نی.
گاندی، لیلی (۱۳۸۸)، پسااستعمارگرایی، ترجمه‌ی مریم عالم زاده و همایون کاکاسلطانی، تهران: پژوهشکدةمطالعات فرهنگی و اجتماعی.
گروته، هوگو (۱۳۶۹)، سفرنامه‌ی گروته، ترجمه‌ی مجید جلیلوند، تهران: نشر مرکز.
ممی، آلبر (۱۳۵۱)، چهره‌ی استعمارگر، چهره‌ی استعمارزد"، ترجمه‌ی هما ناطق، تهران: نشر خوارزمی.
میلز، سارا، (۱۳۸۲)، گفتمان، ترجمه‌ی فتاح محمدی، زنجان: نشر هزاره سوم.
وندایک، تئون. ای (۱۳۷۸)، تحلیل گفتمان: پرورش و کاربستان در ساختار خبر، ترجمه‌ی محمدرضا حسن‌زاده، تهران: پزوهش معاونت سیاسی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
یانگ، رابرت (۱۳۹۰)، اسطوره سفید (غرب و نوشتن تاریخ)، ترجمه‌ی جلیل کریمی و کمال خالق‌پناه، انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
 
Ashcroft, Bill, Gareth Gritwffith, and Helen Tiffin (۲۰۰۷), Post-colonial Studies: The Key Concept, London: Routledge.
Pickering. M(۲۰۰۱),Stereotyping: The Politic Of Representation, London: Palgrave.
Robbins, Bruce(۱۹۹۲),The East Is A Creer:Edward said and The Logics of Professionalism, UK, Oxford: Blackwell.