اصلاحات اداری در ایران: بررسی موردی تاسیس موسسه علوم اداری دانشگاه تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران، گروه تاریخ، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری

چکیده

هدف اصلی این مقاله، بررسی و شناسایی زمینه‌ها، عوامل و کنشگران موثر بر تاسیس موسسه علوم اداری دانشگاه تهران به‌منظور اصلاح قسمتی از نظام اداری دولتِ در حال گسترشِ ایران است.

پژوهش، با روش کتابخانه‌ای مبتنی بر توصیف و تحلیل اسناد و سایر داده‌های تاریخی و سنجش تحقیقات و تحلیل پژوهشگران، در پی پاسخ به این پرسش اصلی است که کنشگران و مولفه‌های موثر بر تاسیس موسسه علوم اداری کدامند؟

فرضیه پژوهش این است که هم‌سو شدن ضرورت اصلاح نظام نگهداری اسناد در ایران به‌عنوان فصلی در نوسازی اداری با سیاست‌های مجریان اصل چهار ترومن، در تاسیس موسسه علوم اداری (به‌مثابه یکی از الزامات اجرای اصلاحات یاد شده) موثر بوده است. بر اساس یکی از اصول مدل ماکس وبر، در یک بوروکراسی، اداره امور بر اساس نگهداری اسناد و مدارک کتبی یعنی سوابق و پرونده‌ها قرار دارد؛ لذا یکی از پایه‌های تحول بوروکراسی اداری را می‌توان، اصلاح یا نوسازی سیستم مدیریت اسناد دانست.

بر اساس یافته‌‌های پژوهش می‌‌توان گفت هرچند تاسیس موسسه علوم اداری دانشگاه تهران در پاسخ به نیازی طبیعی بود که در بستر تاریخی و تحت تاثیر فرایند رشد و نوسازی تشکیلات دولت پدید آمده بود؛ اما همسو شدن این نیاز با سیاست‌های مجریان اصل چهار ترومن، در تاسیس این موسسه نقش شتاب‌دهنده داشته است. همچنین نقش سه گروه (مرکب) اصلی از کنشگران با رویکردهای متفاوت و به‌منظور اصلاح قسمتی از نظام اداری دولتِ در حال گسترشِ ایران، تامین نیروی انسانی موثر در ادامه و استمرار اصلاحات اداری در تاسیس این موسسه مشهود است.

موضوعات