تبیین ابعاد حضور دیوانسالاری ایران در صید و تجارت مروارید در خلیج فارس(سده 13ق/19م)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین الملل امام خمینی، قزوین، ایران

چکیده

چکیده

بررسی ماهیت ارتباط حکومت‌ ایران با فرهنگ صید و تجارت مروارید در بنادر و جزایر خلیج فارس که در قالب یک صنعت با سازوکاری سنتی و باستانی تلقی می شود، نقش مهمی در بازشناسی مفاهیم تاریخی و سنتی حاکم بر مناسبات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ساحل‌نشینان خلیج فارس و هویت تاریخی این منطقه دارد. معیشت ساکنان بنادر و جزایر تا حدود زیادی به این کالای مهم و درآمدزا وابسته بوده است، این وابستگی همراه با اتکای این صنعت بر مهارت و دانش بومی، سبب نقش مهم این کالا در تداوم حیات سنتی و فرهنگ و هویت ساحل‌نشینان در دوران استعمار شد.

این مقاله با رویکردی تحلیلی و بر اساس برخی شواهد تاریخی و با هدف بررسی ماهیت و ابعاد نظام دیوان‎‌سالاری غیرمستقیم و نیابتی در منطقه خلیج فارس به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که ابعاد حضور دیوان سالاری ایرانی در صید و تجارت مروارید در منطقه خلیج فارس را از چه زوایایی باید مورد بررسی قرار داد؟ فرض غالب بر این است که با توجه به اهمیت صنعت مروارید و تاکید محققین بر وجود ضوابط و یک عرف باستانی، دیوان‌سالاری به طور غیر مستقیم در مدیریت صیدگاه‌ها و انتظام امور مربوط به صیدگاه‌ها و صیادان مروارید نقش داشته است.

موضوعات