مناسبات حکومت و جامعه شهری شیراز عصر زندیه و تأثیر آن بر روی کار آمدن حکومت قاجاریه

نوع مقاله : علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دبیر تاریخ، آموزش و پرورش ناحیه یک کرج، استان البرز، ایران

2 گروه آموزشی تاریخ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

10.22111/jhr.2022.41850.3355

چکیده

چکیده

مناسبات حکومت و جامعه شهری ایران در دوره‌های مختلف یکسان نبود و چگونگی اقدامات حاکمان مانند برقراری نظم و امنیت در شهر، برقراری عدالت در جامعه، برخورد با ظلم و ستم مأموران حکومتی، خدمات اجتماعی و عمرانی و جلب حمایت همزمان نیروهای قبایل و گروه‌های شهری، نقش مهمی در روابط بین آنها با مردم، میزان رضایتمندی جامعه و همچنین تداوم و یا سقوط یک حکومت داشت. مسئله اصلی پژوهش حاضر، بررسی چگونگی ارتباط حکومت زندیه با جامعه شهری شیراز و تأثیر آن بر روی کار آمدن حکومت قاجاریه است که نگارندگان با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و تکیه بر داده‌های کتابخانه‌ای درصدد پاسخ به این مسأله برآمده‌اند. بر اساس یافته‌های پژوهش، مناسبات حکومت با مردم شیراز را می‌توان در دو دسته‌ی کلی حکومت‌های اقتدارگرا(قوی) و غیرمقتدر(ضعیف) تقسیم کرد. در این میان، حکومت‌های اقتدارگرا را می‌توان خود به دو گروه حکومت‌های کارآمد(با ویژگی‌های کلی اقدامات خیرخواهانه حاکم و معطوف به مصلحت عمومی و در نتیجه رضایت نسبی مردم) و ناکارآمد(با ویژگی‌های منفعت طلبی فردی و خصوصی حاکم و در نتیجه نارضایتی مردم) دسته‌بندی کرد. مناسبات پادشاهان زندیه با مردم شیراز را می‌توان در یکی از دسته‌های مذکور قرار داد و این موضوع در سقوط حکومت زندیه و روی کار آمدن حکومت قاجاریه نیز تأثیر داشت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت: 21 اسفند 1400
  • تاریخ بازنگری: 29 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش: 31 خرداد 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 31 خرداد 1401